Bijlagen

1 | Toelichting autonome ontwikkeling bestaand beleid (budgetprognose)

Budgetprognose

Terug naar navigatie - 1 | Toelichting autonome ontwikkeling bestaand beleid (budgetprognose) - Budgetprognose

Autorisatie:
R = Raad (als bestuurlijke visievorming of kaderstelling nodig is)
C = College (als nog besluitvorming nodig is)
D = Directie (organisatie als alleen uitvoering nodig is)

Onderwerp Fin. consequenties t.o.v. bestaand beleid 2027 + is voordeel, - is nadeel (bedragen in euro) Auto- risatie
2027 2028 2029 2030
Saldo begroting -135.825 -135.825 -135.825 -135.825
Betreft het saldo van de begroting 2027, op basis van bestaand beleid en autonome ontwikkelingen. Onderstaand wordt per programma aangegeven hoe het saldo zich vanaf 2027 ontwikkelt vanuit bestaand beleid en autonome wijzigingen.
Programma 1 Opgroeien in Epe
Eigen bijdrage Jeugd - 455.000 466.000 466.000
Vanaf 2028 houdt het Rijk in de algemene uitkering rekening met de invoering van een eigen bijdrage in de jeugdzorg. Hiervoor wordt de algemene uitkering verlaagd. We nemen de inkomsten van de eigen bijdrage op ter compensatie van de verlaging van de algemene uitkering. We gaan ervan uit dat als de eigen bijdrage niet wordt ingevoerd, dat weer een verhoging van de algemene uitkering betekent.
Kostenbesparing uitgaven jeugdzorg - 100.000 250.000 400.000
Lagere onttrekking uit de reserve Hervormingsagenda jeugdzorg - -100.000 -250.000 -400.000
Op dit moment worden in het kader van de uitvoering van de Hervormingsagenda nog tijdelijk extra middelen voor jeugdzorg ontvangen van het rijk. Deze worden gereserveerd en ingezet ter dekking van de uitvoeringskosten. Hiervoor is ingaande 2022 de reserve Hervormingsagenda jeugdzorg ingesteld. Tot en met 2024 waren de middelen van het rijk hoger dan de uitgaven voor uitvoering van de hervormingsagenda. In de meicirculaire 2025 zijn extra middelen beschikbaar gesteld door het rijk, voor 2026 en 2027, om het groeipad van de hervormingsagenda te verruimen. Vanaf 2025 zijn de middelen van het rijk (incl. de extra middelen voor 2026 en 2027) echter niet meer toereikend en wordt de reserve gaandeweg ingezet om het tekort te dekken. Op basis van het huidige lastenniveau t.o.v. de tijdelijke uitkering van het rijk en inzet van de reserve ontstaat na 2031 een tekort van ruim € 1 mln. structureel. In de komende jaren zal het uitgavenniveau moeten dalen. Met deze post wordt hierop geanticipeerd. Voor zover deze lagere uitgaven worden gerealiseerd in 2028-2030, kan de onttrekking aan de reserve worden verlaagd.
Leerlingenvervoer - -41.000 -83.000 -129.000
De bijdrage voor leerlingenvervoer stijgt de komende jaren omdat het vervoersvolume stijgt en de NEA-index stijgt. De stijging is wel beperkter, omdat er meer gebruikt wordt gemaakt van andere vervoersvormen. Met ingang van augustus 2027 start de nieuwe aanbesteding, waardoor het totaalbedrag nog hoger of lager kan uitvallen.
Jeugdwetvervoer - -27.000 -36.000 -48.000
Stijging van de kosten komt doordat het vervoersvolume de komende jaren stijgt en door de stijging van de NEA-index. Met ingang van augustus 2027 start de nieuwe aanbesteding, waardoor het totaalbedrag nog hoger of lager kan uitvallen.
Gezond en Actief Leven Akkoord - 590.313 590.313 590.313
Dekking bijdrage Rijk - -590.313 -590.313 -590.313
In het GALA is afgesproken dat een aantal onderdelen structureel gefinancierd worden. Sommige GALA onderdelen stoppen per 2026, andere onderdelen worden in het Aanvullend Zorg en Welzjinsakkoord (AZWA) voortgezet.
Programma 2 Actief in Epe
Exploitatievoordeel De Wieken bij nieuwbouw - - - 200.000
Onder nieuw beleid is een bedrag opgenomen voor investeringen in accommodaties, waaronder De Wieken. Bij realisatie van een nieuwe accommodatie voor De Wieken zal naar verwachting een exploitatievoordeel ontstaan. Dat is opgenomen vanaf 2030.
Programma 3 Zorg en opvang
Individuele begeleiding - -250.000 -525.000 -810.000
De berekening van de individuele begeleiding is gebaseerd op de realisatie 2025 en een volumegroei van voorgaande jaren. Er is uitgegaan van een volumegroei van 7% per jaar. Gezien de stijging in de meerjarenraming wordt onderzocht op welke wijze maatregelen getroffen kunnen worden om deze kosten te beheersen.
Afschaffing huishoudelijke hulp Wmo - - 2.118.000 2.200.000 C
Vanaf 2029 staat op de planning dat de huishoudelijke hulp als maatwerkvoorziening wordt geschrapt binnen de Wmo. Voor de mensen die het niet zelf kunnen regelen is er een vangnet toegevoegd. In de meerjarenraming is de netto uitname vanuit het gemeentefonds opgenomen conform meicirculaire 2026 (lagere baten). Voor een gelijk bedrag zijn de lasten verlaagd vanaf 2029. Ook is er vanaf 2028 geen rekening gehouden met groei in volume vanwege de verwachte invoering van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage.
Vervoersvoorzieningen - -45.000 -40.000 -40.000
De Wmo vervoersvoorzieningen, dit gaat om de individuele vervoersmiddelen, maken onderdeel uit van het contract Wmo hulpmiddelen. Hierbij geldt dat de contractvorm is veranderd van koop naar huur. Vanaf 2028 wordt naar verwachting de inkomensafhankelijke eigen bijdrage ingevoerd. Het is moeilijk in te schatten wat het effect is. Op het moment dat de inkomensafhankelijke eigen bijdrage wordt ingevoerd wordt bepaald wat het effect is.
Rolstoelen en hulpmiddelen - -50.000 -50.000 -50.000
Ook de Wmo hulpmiddelen maken onderdeel uit van het contract Wmo hulpmiddelen. Hierbij geldt ook dat de inkomensafhankelijke eigen bijdrage vanaf 2028 effect zal hebben (rolstoelen uitgezonderd). We hebben er rekening meegehouden door geen extra instroom in de berekening mee te nemen.
Vraagafhankelijk vervoer - -22.000 -45.000 -72.000
De bijdrage voor vraagafhankelijk vervoer stijgt de komende jaren beperkter. Voor de komende jaren is de verwachting dat het vervoersvolume minder hard stijgt, door bewuster reisgedrag. Met ingang van augustus 2027 start de nieuwe aanbesteding, waardoor het totaalbedrag nog hoger of lager kan uitvallen.
Dagbestedingsvervoer - -7.000 -15.000 -23.000
Stijging van de kosten komt doordat het vervoersvolume de komende jaren stijgt, de stijging is wel beperkter dan eerst verwacht doordat er er meer gestuurd wordt op de inzet en het gebruik. Met ingang van augustus 2027 start de nieuwe aanbesteding, waardoor het totaalbedrag nog hoger of lager kan uitvallen.
Oekraïense vluchtelingen (ontheemden) - -200.000 -200.000 -200.000
Compensatie door het rijk (SPUK) - 200.000 200.000 200.000
Door de oorlog in Oekraïne worden er Oekraïense vluchtelingen opgevangen. Voor de huisvesting worden terreinen en panden aangekocht en moet beheer en onderhoud worden uitgevoerd. Tegenover deze kosten wordt naar verwachting een vergoeding van het Rijk ontvangen (SPUK).
Programma vluchtelingen naar de lijn - 29.089 29.089 398.930 C
Het college heeft besloten om het programma huisvesting en opvang over te dragen aan de lijnorgnisatie. Ten behoeve van de uitvoering van de opgave huisvesting en opvang vluchtelingen, asielzoekers zijn middelen beschikbaar gesteld (2026 - 2029). In een eerdere begroting is besloten dat een deel van de functies (2fte) structureel werden ingevuld. Vanaf 2028 is een verlaging in de lasten zichtbaar voor een van de functies die beschikbaar is gesteld voor twee jaar.
Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) - -560.431 -647.439 647.439 C
SPUK AZWA - 560.431 647.439 -647.439
Vanuit het Rijk ontvangt de gemeente Epe middelen vanuit het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). Het doel van dit akkoord is onder meer het toegankelijk en betaalbaar houden van kwalitatief goede zorg en ondersteuning. De komende jaren lopen deze middelen op. De verwachting is dat de uitgaven gelijk oplopen. De AZWA middelen zijn tot en met 2029 bekend.
Eigen bijdrage Wmo - 499.000 499.000 499.000
In de meicirculaire 2023 zijn de consequenties opgenomen van de afschaffing van het abonnementstarief Wmo. Bij de meicirculaire 2026 is de invoering uitgesteld naar 1 januari 2028. Er wordt een inkomensafhankelijke eigen bijdrage ingevoerd. Het voordeel dat hier is opgenomen is gelijk aan de vermindering van de algemene uitkering vanaf 1-1-2028. Onzeker is of dit bedrag een reële opbrengst van de eigen bijdrage / lagere kosten voor gemeente Epe is. De komende jaren zal dit nog verder uitgewerkt worden.
Dienstverlening aan mensen in kwetsbare posities (wegvallen van de uitgaven) - 128.000 128.000 128.000
Naar aanleiding van de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK) heeft het kabinet voorstellen gedaan om de dienstverlening vanuit de overheid aan mensen in kwetsbare posities fundamenteel te verbeteren. Hiervoor zijn tot en met 2027 middelen beschikbaar gesteld aan gemeenten. Vanaf 2028 vervallen de middelen en daarmee ook het uitgavenbudget.
Programma 4 Leefbaar en veilig
Leefbaarheidsinitiatieven - 100.000 100.000 100.000
Compensatie door het rijk (SPUK) - -100.000 -100.000 -100.000
Vanuit de provincie Gelderland zijn middelen ontvangen voor het ondersteunen van leefbaarheidsinitiatieven gericht op sociale verbondenheid, sport, kunst en cultuur. De verwachte uitgaven en inkomsten zijn voor de jaren 2026 en 2027 opgenomen. Vanaf 2028 vervallen deze middelen.
Gemeentelijke bijdrage Veiligheidsregio Noord en Oost Gelderland (VNOG) - -61.200 -62.000 -81.900
In de meerjarenprogrammabegroting 2027-2030 van de VNOG is rekening gehouden met autonome ontwikkelingen van loon- en prijsstijgingen. Daarnaast kan de stijging van kapitaallasten niet meer onttrokken worden aan de beschikbare egalisatiereserve. Hierdoor is eerder aangekondigd dat de gemeentelijke bijdragen stijgen. Zoals eerder aangegeven zal ook de bijdrage voor Epe stijgen en dat wordt hiermee geconcretiseerd.
Programma 5 Ruimte en wonen
Wet betaalbare huur - 3.039 4.478 4.478
Met de Wet betaalbare huur wordt de op 1 juli 2023 in werking getreden Wet goed verhuurderschap uitgebreid. De Wet betaalbare huur is per 1 juli 2024 in werking getreden. Daarmee krijgen gemeenten de bevoegdheid om toezicht te houden en handhavend op te treden met betrekking tot de maximale huurprijzen, de maximale huurverhogingen en de informatieplicht op verhuurders. Het Rijk stelt middelen ter beschikking (algemene uitkering) tot en met 2029 om gemeenten financieel te ondersteunen bij de implementatie en uitvoering van het wetsvoorstel.  Voor 2027 gaat het om € 15.017. Daarna dalen de uitkering en de uitgaven.
Opbrengst leges omgevingswet - 100.000 100.000 100.000
In de begroting 2026 was de opbrengst voor leges omgevingswet lager vanwege het tijdelijk gehalveerde plafond. In de begroting vanaf 2027 gaan we er vanuit dat de opbrengst zich zal herstellen naar het 'oude' niveau omdat alle aanvragen weer onder het reguliere legesregime vallen. Het voornemen is om het plafond voor de leges omgevingsvergunning (bouwtechnisch en planmatig deel) m.i.v. 2028 te laten vervallen of sterk te verhogen. Vooralsnog wordt rekening houden met een structurele meeropbrengst van € 100.000. Op basis van meerjarig inzicht in verwachte bouwplannen wordt voor de Kadernota 2028-2031 een definitieve raming opgesteld.
Programma 6 Epe op orde
Areaalaccres uitgaven openbare ruimte - -44.443 -76.541 -97.580
Toename van de woningvoorraad betekent dat in de meerjarenramingen rekening moet worden gehouden met een autonome toename van kosten. Het betreft een toename in de kosten van onderhoud van de openbare ruimte.
Faunabeheer - 50.000 50.000 50.000
Voor het organiseren en uitvoeren van het faunabeheer in het gemeentebos hebben we sinds 2026 een faunabeheerder in dienst. Naar verwachting komt er vanaf 2028 een baat vanuit samenwerking met de gemeente Heerde ten behoeve van de uitvoering van de werkzaamheden van de eigen faunabeheerder.
Programma 7 Bedrijvigheid
Afvalstoffenheffing en reinigingsrechten 285.000 285.000 285.000 R
Voor de reinigingsheffingen is een extra tariefsverhoging van 10,7% nodig om 100% kostendekking te bereiken (bedrag € 550.000). Oorzaken bestaan uit hogere kosten (o.a. CO2-heffing, hogere brandstofprijzen), minder vergoeding voor specifieke afvalstromen en bijstelling van het aantal op te leggen aanslagen. De verhoging wordt gefaseerd in twee jaar doorvertaald in het tarief.
Programma 9 Bedrijvigheid
Economische ontwikkeling: bijdrage ontwikkelingsmaatschappij Vitale Vakantieparken 2.0 (OMVV) - 8.000 8.000 8.000
Dit betreft de bijdrage in de jaarlijke organisatiekosten van de Ontwikkelingsmaatschappij Vitale Vakantieparken (OMVV), zoals uitgewerkt in het koersdocument. Deze bijdrage geldt voor 2025 tot en met 2027.
Programma 10 Weer aan het werk
Loonkostensubsidie BUIG - -80.744 -159.601 -238.455
Gemeenten ontvangen van het Rijk een gebundelde uitkering (BUIG) voor o.a. de bekostiging van de loonkostensubsidie. Deze compenseert de werkgever voor het verlies aan productiviteit van de werknemer die onder het doelgroepenregister valt. In de meicirculaire 2026 zijn de nader voorlopige budgetten bijgesteld. Dit heeft ook effect op de begroting 2027.
Participatiewet / uitvoering Lucrato / uitvoering WSW - 25.789 -20.052 -45.213
Aanpassing van het uitgaven budget conform de mutaties in het rijksbudget in de integratie-uitkering Participatie. De ontwikkeling van de inkomsten is opgenomen onder de algemene dekkingsmiddelen. Per saldo budgettair neutraal. Bijdrage participatie beschut werk (meicirculaire 2026): 2027: € 356.914 (verwerkt in de basisbegroting 2027) 2028: € 331.125 (daling t.o.v. 2027 € 331.125) 2029: € 376.966 (stijging t.o.v. 2027 € 20.052) 2030: € 402.127 (stijging t.o.v. 2027 € 45.213)
Participatiewet / uitvoering Lucrato / uitvoering Wsw - 236.864 325.804 683.938
De Integratie Uitkering (IU) Participatie (Wsw en sociale infrastructuur) wordt 'doorgegeven' aan Lucrato voor de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw). Vooralsnog verwacht Lucrato dat de daling van de rijksmiddelen gepaard gaat met een daling van het aantal personen die vallen binnen de doelgroep van de Wsw. Daarentegen is een stijging zichtbaar in het gebruik van loonkostensubsidie en beschut werk. In de meicirculaire 2026 is voor de Wsw (onderdeel participatie) voor Epe opgenomen: 2027: € 4.205.059 + € 39.515 (verwerkt in de basisbegroting 2026) 2028: € 3.821.808 + € 42.076 (daling t.o.v. 2027 € 236.864) 2029: € 3.730.092 + € 44.851 (daling t.o.v. 2026 € 325.804) 2030: € 3.368.933 + € 47.875 (daling t.o.v. 2026 € 683.938)
Programma 11 Bestuur en organisatie
Verkiezingen - 130.000 30.000 -
In de periode 2027-20230 is er elk jaar een verkiezingsmoment, met uitzondering van het jaar 2028. Per verkiezing wordt als algemeen uitgangspunt €100.000 geraamd in de (meerjaren)begroting. In 2027 wordt een gecombineerde verkiezing (voor het algemeen bestuur van het waterschap en van de Provinciale Staten) gehouden, wat extra kosten met zich meebrengt. In 2029 wordt een verkiezing gehouden voor het Europees parlement. In 2030 wordt een gecombineerde verkiezing gehouden (gemeenteraad en tweede kamer).
Gemeenteraad en advies commissies - - -17.500 -19.500
In 2030 zijn naar verwachting weer gemeenteraadverkiezingen. In 2029 is budget nodig voor de voorbereiding van de gemeenteraadverkiezingen 2030 (€ 17.500). In 2030 is budget nodig voor o.a. communicatie en voor diverse activiteiten rond het afscheid van vertrekkende en het aantreden van nieuwe raadsleden, inclusief een inwerkprogramma voor nieuwe raadsleden (€ 19.500).
Af te dragen pensioenpremie aan ABP - -131.060 -131.060 -131.060
Vrijval dotatie voorziening wethouderspensioen - 353.953 353.953 353.953
De gemeente zal per 1-1-2028 de verplichtingen inzake wethouderspensioenen overdragen aan het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP). We gaan er vanuit dat eind 2027 het gehele bedrag van de voorziening zal worden onttrokken ter dekking van de waardeoverdracht aan het ABP. Vanaf 2028 zal daarom geen toevoeging meer gedaan hoeven te worden aan de voorziening wethouderspensioenen, om deze op peil te houden. De gemeente zal echter wel pensioenpremie moeten afdragen aan het ABP ten behoeve van de pensioenopbouw.
Rijbewijzen - opbrengst - -6.900 3.300 -35.600
Gemeentelijke leges rijbewijzen - afdrachten 500 -300 2.600
Van het CBR ontvangen wij ieder jaar een inschatting van het aantal verwachte aan te vragen rijbewijzen (zowel nieuw als verlenging). Vanaf 2025 wordt een forse groei verwacht. Dit wordt waarschijnlijk veroorzaakt door het forse aantal geboortes begin 2000 en de mogelijkheid om het rijbewijs te halen op de leeftijd van 17 jaar. Na 2030 neemt deze piek af.
Autonome loonstijging (incl. sociaal domein) - -840.000 -1.575.000 -2.313.000
Autonome prijs- en inkomstenstijging (excl. sociaal domein) - -763.000 -1.455.000 -2.224.000
Autonome stijging prijzen sociaal domein (indexatie) - -566.000 -1.079.000 -1.650.000
De berekeningen van de autonome loon-, prijs- en inkomsten-stijgingen zijn gebaseerd op de indicaties die hiervoor gegeven zijn voor het percentage 'prijs overheidsconsumptie netto materieel (imoc)' en de verwachte loonstijging waar de meicirculaire 2026 van uit gaat. Voor de jaren 2028 t/m 2030 worden de volgende percentages gehanteerd: - prijzen: resp. 2,6%, 2,3%, 2,5% (verwachte prijsontwikkeling overheidsconsumptie, netto materieel, imoc); - lonen: resp. 3,9%, 3,3%, 3,2%. Voor prijs- en inkomstenstijging is het saldo van beide weergegeven.
Verzekeringen; taxatie gemeentelijke eigendommen - - - -32.000
Om de juiste verzekerde waarden van de gemeentelijke opstallen en inventarissen te bepalen, is het noodzakelijk om een hertaxatie uit te voeren. Voor de opstallen eens per 6 jaar en voor de inventarissen eens per 3 jaar. In 2024 zijn de opstallen en het inventaris voor het laatst getaxeerd. In 2030 vindt een gezamenlijke taxatie van de inventarissen en opstallen plaats.
Gemeentelijke leges reisdocumenten - opbrengsten - -31.300 -270.200 -340.800
Gemeentelijke leges reisdocumenten - afdrachten - 13.100 140.900 178.800
Vanaf 2014 is de geldigheid van reisdocumenten verlengd van 5 naar 10 jaar. Dit heeft effect op het aantal aanvragen in de jaren 2024-2028. Vanaf 2029 is deze piekperiode voorbij en worden significant lagere aantallen verwacht, waardoor de legesafdracht en de legesopbrengst ook significant lager zijn.
Ontwikkelingen dienstverlening - 50.000 50.000 50.000
Het Klantcontactcentrum (KCC) en burgerzaken heeft te maken met diverse wettelijke ontwikkelingen zoals verplichte certificering van personeel, periodieke actualisatie van VOG’s en benodigde opleidingen. Daarnaast is er de ambitie om een aantal dienstverleningsprocessen verder te digitaliseren (burgerlijke stand, begraafplaatsadministratie, archivering). Voor verplichte certificering van personeel en benodigd extra opleidingsbudget is voor zowel 2026 als 2027 (incidenteel) een extra bedrag van € 50.000 gewenst. De Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (WMEBV) gaat daarnaast diverse eisen stellen die o.a. doorontwikkeling van e-formulieren en e-herkenning noodzakelijk maakt. Structureel is € 25.000 toegekend ten behoeve van digitalisering dienstverleningsprocessen en aanschaf nieuwe module iarchief. Voor de jaren 2026 en 2027 is in totaal € 75.000 extra budget toegekend. Vanaf 2028 geldt alleen het structurele budget van € 25.000
Afschrijvingslasten investeringen MIP-overloop (t/m 2026) - -258.720 -258.720 -258.720
Afschrijvingslasten investeringen MIP-overloop (t/m 2026) - -8.542 -8.542 -8.542
Afschrijvingslasten investeringen MIP-overloop (t/m 2026) - -724 -724 -724
Afschrijvingslasten investeringen MIP-overloop (t/m 2026) - -261.622 -261.622 -261.622
Afschrijvingslasten investeringen MIP-overloop (t/m 2026) - -1.537 -1.537 -1.537
Afschrijvingslasten investeringen MIP-overloop (t/m 2026) - -1.043 -1.043 -1.043
Uitgaande van realisatie in 2027 nemen we de eerste kapitaallasten vanaf 2028 structureel. Een deel van deze kapitaallasten wordt gedekt door onttrekking aan de reserve afschrijvingslasten (zie programma resultaatbestemming).
Programma 12 Algemene dekkingsmiddelen
Algemene uitkering 2027-2030 - -1.259.000 -723.000 2.384.000
In de begroting 2027 is de Algemene Uitkering op basis van de meicirculaire 2026 geraamd op een bedrag van € 78.885.000. Voor de jaren 2028 t/m 2030 is de raming: - 2028: € 77.626.000 - 2029: € 78.162.000 - 2030: € 81.269.000 Een toelichting op de ontwikkeling van de algemene uitkering is opgenomen in een afzonderlijke notitie die op verzoek via de griffier beschikbaar is.
Algemene uitkering 2027-2030 (DU CDOKE) - 1.145.000 1.145.000 1.145.000
Via de Algemene Uitkering (als decentralisatie uitkering) ontvangen wij voor de uitvoering van de CDOKE extra middelen. Deze middelen zijn structureel toegekend, maar het bedrag dat gemeenten ontvangen wordt jaarlijks bepaald. Voor jaarschijf 2027 ontvangen wij € 1,145 mln. Tegenover deze baten hebben wij in de begroting de lasten meerjarig begroot. Om dit budgettair neutraal in de jaren 2028 - 2030 te verwerken nemen we voor deze jaren een baat op ter grootte van het bedrag 2027.
Rijksmiddelen Sociale infrastructuur - 2.561 5.336 8.360
In de Integratie Uitkering (IU) Participatie zijn naast de middelen Wsw en beschut werk, middelen beschikbaar gekomen voor het versterken van de sociale infrastructuur.
Opbrengst OZB; woningen en niet-woningen - 239.000 473.000 713.000
Betreft de verwachte stijging als gevolg van toename van het aantal objecten en in de jaren 2028-2030 een geïndexeerde stijging van de tarieven.
Rentevergoeding over positief liquiditeitssaldo - -277.000 -437.000 -437.000
Rentekosten over aan te trekken geldleningen - -22.000 -150.000 -313.000
In 2027 wordt een rentebate verwacht door de overtollige liquide middelen die worden aangehouden in 's Rijks Schatkist (€ 437.000). Echter door de geplande toekomstige investeringen in onderwijshuisvesting en accommodaties (zoals opgenomen in het MIP) zijn de eigen middelen niet meer toereikend en is externe financiering nodig. Dit leidt tot toenemende structurele rentelasten.
Programma Overhead
Arbeidsmarkttoelage - 10.000 14.000 19.000
Bij het aannemen kan in uitzonderlijke gevallen een arbeidsmarkttoelage worden toegekend. Per 1 april 2024 geldt de Regeling Arbeidsmarkttoelage, waarin aanvullende voorwaarden zijn opgenomen voor de toekenning en duur van de toelage. Door loonontwikkelingen (CAO en HR21) is de verwachting is dat de arbeidsmarkttoelagen in de komende jaren zullen worden afgebouwd.
Lasten voormalig personeel - -42.500 -42.500 -42.500
De raming van de lasten van voormalig personeel is gebaseerd op de lopende casussen plus een inschatting van nieuwe casussen, gebaseerd op ervaringscijfers uit de afgelopen jaren.
Datawarehouse NB2025 - -5.000 -10.000 -15.000
Hoewel de inzet van data en AI veel kansen biedt, nemen ook de risico's zoals beveiligingsproblemen en privacykwesties toe. Om deze risico's te beperken, is een goed beheersbare IT-omgeving met beschermde, actuele en kwalitatieve data essentieel. Een datawarehouse zorgt voor veilige opslag en gecontroleerde distributie en faciliteert tegelijkertijd het inzichtelijk maken van trends, zorgregie en gebiedsanalyses.
Tijdelijke formatieuitbreiding KCC/burgerzaken - - 37.000 37.000
Vanaf 2014 is de geldigheid van reisdocumenten verlengd van 5 naar 10 jaar. Dit heeft effect op het aantal aanvragen in de jaren 2024-2028. Er is tijdelijk extra formatie ingezet, om het aantal aanvragen te kunnen behandelen. Hier staan (tijdelijk) hogere legesopbrengsten tegenover.
Resultaatbestemming
Onttrekking aan reserve hervormingsagenda jeugdzorg (inzet rijksmiddelen) - 741.000 678.000 678.000
De extra middelen voor jeugdzorg die worden ontvangen van het rijk, worden in eerste instantie (vanaf 2022) gereserveerd, voor zover deze niet worden uitgegeven. Hiervoor is ingaande 2022 een nieuwe reserve ingesteld. Tot en met 2024 waren de middelen van het rijk hoger dan de uitgaven voor uitvoering van de hervormingsagenda. In de meiciculaire 2025 zijn extra middelen beschikbaar gesteld door het rijk, voor 2026 en 2027. Echter vanaf 2025 zijn de middelen van het rijk niet meer toereikend en zal de reserve gaandeweg worden ingezet om het tekort te dekken. Op basis van het huidige lastenniveau t.o.v. de tijdelijke uitkering van het rijk ontstaat in 2030 een tekort van ruim € 1 mln. structureel. Een evaluatie zal inzicht moeten geven in de ontwikkeling van de noodzakelijke uitgaven en de beschikbare financiële dekkingsmogelijkheden en hoe hierop kan worden geanticipeerd in de komende jaren.
Onttrekking aan reserve dekking kapitaallasten (MIP overloop) - 94.408 94.408 94.408
Onttrekking aan reserve eenmalige middelen (dekking begrotingstekort) - -105.000 -285.000 -425.000
Tegenover een deel van de afschrijvingslasten van investeringen uit het meerjareninvesteringsplan staat een onttrekking aan de reserve dekking afschrijvingslasten. In de begroting 2025 en 2026 (pag. 128 resp. 130) was opgenomen dat dekking van het begrotingstekort plaats vindt vanuit de reserve eenmalige dekkingsmiddelen: in 2027 € 425.000, in 2028 € 320.000 en in 2029 € 140.000. Vanaf 2030 vervalt deze dekking.
Onttrekking middelen programma vluchtelingen naar de lijn - -29.089 -29.089 -398.929
In 2025 heeft het college besloten om middelen voor vier jaar beschibkaar te stellen voor de jaren 2026 - 2029 om het programma vluchtelingen te beleggen in de lijnorganisatie. De functie van bouwkundig projectleider is voor twee jaar waardoor vanaf 2028 een voordeel ontstaat. Voortkomend uit nieuw beleid 2025 zijn uit de begroting 2025 zijn twee functies structureel ingevuld waardoor vanaf 2030 een groot deel van de lasten zal wegvallen.
Dekking uit de reserve dekking afschrijvingslasten - 25.000 25.000 25.000
Dekking uit de reserve dekking afschrijvingslasten - 8.542 8.542 8.542
Dekking uit de reserve dekking afschrijvingslasten - 60.866 60.866 60.866
Uitgaande van realisatie in 2027 nemen we de eerste kapitaallasten vanaf 2028 structureel. Een deel van deze kapitaallasten wordt gedekt door onttrekking aan de reserve afschrijvingslasten.
Technische mutaties budgetprognose - 1.293.103 1.578.103 1.894.103
Het gaat hier om een aantal financieel-technische mutaties, zoals de vrijval van kapitaallasten (rente en afschrijving) en diverse posten die incidenteel voor 2026 in de basis zijn opgenomen en die daarom wegvallen vanaf 2027. Een specificatie van deze post is op verzoek via de griffier beschikbaar.

2 | Toelichting nieuw en geactualiseerd beleid

Toelichting nieuw beleid in deze meerjarenbegroting

Terug naar navigatie - 2 | Toelichting nieuw en geactualiseerd beleid - Toelichting nieuw beleid in deze meerjarenbegroting

Autorisatie:
R = Raad (als bestuurlijke visievorming of kaderstelling nodig is)
C = College (als nog besluitvorming nodig is)
D = Directie (organisatie als alleen uitvoering nodig is)

Onderwerp Fin. consequenties t.o.v. budgetprognose 2027 + is voordeel, - is nadeel (bedragen in euro) Auto- risatie
2027 2028 2029 2030
Programma 1 Opgroeien in Epe
#Opladers -52.000 - - - D
De pilot #Opladers is gericht op ondersteunen van ouders bij vragen over opgroeien en opvoeden. Door deze pilot met 1 jaar te verlengen kan de evaluatie gekoppeld worden aan het onderzoek naar maatregelen voor de stijgende kosten jeugdzorg. Een keuze voor structurele voortzetting van deze preventieve maatregel kan dan integraal worden gemaakt.
Versterking toegangsteam Jeugdzorg -400.000 -400.000 -400.000 -400.000 D
Door een stijgend aantal jeugdigen in zorg en complexere hulpvragen neemt de werkdruk binnen het toegangsteam toe. Extra capaciteit is noodzakelijk om tijdige ondersteuning en adequate toegang tot jeugdhulp te waarborgen (uitbreiding van 6,11 naar 9 fte).
Schoolmaatschappelijk werk -75.000 -75.000 -75.000 -75.000 D
Door de stijging van het aantal aanmeldingen en de toenemende complexiteit van hulpvragen is uitbreiding van het schoolmaatschappelijk werk noodzakelijk. Hiermee wordt vroegtijdige ondersteuning van kinderen en gezinnen versterkt.
Programma 2 Actief in Epe
Toekomstbestendige maatschappelijke accommodaties - -100.000 -100.000 -100.000 D
Voor de uitvoering van de visie op toekomstbestendige maatschappelijke accommodaties is structurele projectcapaciteit noodzakelijk. Hiermee wordt de voortgang van de meerjarige projecten geborgd. In 2027 wordt deze inzet nog uit incidentele middelen gedekt.
Buurtsportcoaches -100.000 - - - D
Door het gedeeltelijk wegvallen van rijksmiddelen ontstaat vanaf 2027 een tekort op de financiering van buurtsportcoaches. De aanvullende bijdrage is nodig om het huidige sport- en beweegaanbod in stand te houden.
Sportvisie -100.000 - - - D
Voor de uitwerking van toekomstig sportbeleid en de voorzieningenbehoefte is tijdelijke externe capaciteit en expertise nodig. De resultaten vormen de basis voor toekomstbestendige beleidskeuzes.
Erfgoedbeleid -25.000 -20.000 D
Op 22 mei 2025 is het erfgoedbeleid vastgesteld. Het budget voor de bijbehorende uitvoeringsagenda is toen niet in de begroting 2026-2029 verwerkt. Dat wordt nu hersteld.
Programma 3 Zorg en Opvang
Huiselijk geweld en kindermishandeling -30.000 -30.000 -30.000 -30.000 D
De gemeentelijke bijdrage aan regionale partners stijgt als gevolg van een hogere vraag naar ondersteuning en toenemende complexiteit van de problematiek. Hiermee blijft de regionale aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling geborgd.
Vak-/regie applicatie sociaal domein -150.000 -150.000 -150.000 -150.000 C
Vanaf de invoering van een nieuw regiesysteem sociaal domein ontstaan structurele kosten voor beheer, licenties en koppelingen. Het systeem ondersteunt een efficiëntere uitvoering van de wettelijke taken binnen het sociaal domein.
Opvangplekken voor gezinnen p.m. p.m. p.m. p.m.
Er is een wettelijke verplichting voor de opvang van personen en gezinnen die dakloos raken. Voor individuele opvang is Omnizorg in Apeldoorn beschikbaar. Er is behoefte aan een structurele opvangvoorziening voor gezinnen die dakloos raken zodat daarvoor niet steeds naar tijdelijke oplossingen hoeft te worden gezocht.
Programma 4 Leefbaar en veilig
Tijdelijke stalling brandweer Oene -80.000 -15.000 -15.000 - C
Voor de huisvesting van nieuwe brandweervoertuigen (rietkapbestrijding/veeredtakel) in Oene moet een tijdelijke locatie worden ingericht. Hiervoor is budget nodig voor inrichting en huur van de locatie. De huidige kazerne is te klein om deze materialen te stallen.
Weerbaarheid -200.000 p.m. p.m. p.m. C
Voor de uitvoering van het programma Weerbaarheid zijn aanvullende middelen nodig. Hiermee wordt geïnvesteerd in crisisbeheersing, bedrijfscontinuïteit en maatschappelijke weerbaarheid.
Structurele bijeenkomsten natuurbrandpreventie -5.000 -5.000 -5.000 -5.000 D
Voor het structureel organiseren van bijeenkomsten over natuurbrandpreventie wordt budget beschikbaar gesteld. Hiermee wordt de bewustwording en risicobeheersing bij inwoners en ondernemers versterkt.
Overlast wolven -10.000 -10.000 -10.000 -10.000 D
Voor communicatie en informatievoorziening over de aanwezigheid van de wolf wordt structureel budget beschikbaar gesteld. Hiermee worden inwoners en ondernemers beter geïnformeerd over risico's en handelingsperspectieven
Programma 5 Ruimte
Nota omgevingskwaliteit -75.000 - - - D
Dekking binnen bestaande budgetten 75.000 - - -
Voor het actualiseren van de huidige Welstandsnota naar een Nota Omgevingskwaliteit is incidentele capaciteit en expertise nodig. Hiermee wordt aangesloten bij de Omgevingswet en ontstaat een actueel toetsingskader voor ruimtelijke kwaliteit.
Milieueffectrapportage (MER) Buitengebied -100.000 - - - D
Dekking binnen bestaande budgetten 100.000 - - -
Sinds de vaststelling van de omgevingsvisie in 2021 zijn er diverse maatschappelijke ontwikkelingen geweest en nieuwe beleidsnota’s door de raad vastgesteld. Gewenst is de omgevingsvisie te herzien en te actualiseren. Een mogelijke kans is om bij deze herziening te kijken naar hoe we de omgevingsvisie breder kunnen opstellen dan alleen voor de fysieke leefomgeving. Voor het opstellen van de omgevingsvisie en MER is externe expertise nodig.
Programma 6 Epe op orde
IBOR - instandhouding huidig kwaliteitsniveau -150.000 -120.000 -1.240.000 -1.240.000 D
Uit de actualisatie van het Integraal Beheer Openbare Ruimte blijkt dat de huidige budgetten onvoldoende zijn om de openbare ruimte op het gewenste kwaliteitsniveau in stand te houden. De aanvullende middelen zijn nodig voor het versterken van het reguliere onderhoud en het structureel opnemen van vervangingsinvesteringen. Naar achterstanden onderhoud lopen nog onderzoeken, dit wordt betrokken bij het vaststellen van de nota IBOR.
Groot onderhoud vijvers -60.000 - - - D
Voor het uitvoeren van groot onderhoud (bakkerwerkzaamheden) aan de vijvers in het Sweert de Landaspark en Beekpark is incidenteel budget nodig. Hiermee wordt de kwaliteit en functionaliteit van deze onderdelen van de openbare ruimte behouden.
Toekomstige ontwikkelingen groen -160.000 -195.000 -130.000 -105.000 D
Voor de uitvoering van de Integrale Groenvisie zijn aanvullende middelen nodig voor beleidsontwikkeling, monitoring en vergroeningsmaatregelen. Hiermee wordt invulling gegeven aan gemeentelijke ambities op het gebied van biodiversiteit, klimaatadaptatie en toekomstige wettelijke verplichtingen
Onderzoek hondenlosloop gebied -35.000 - - - D
Voor de uitvoering van een onderzoek naar de mogelijkheden voor een hondenlosloopgebied wordt incidenteel budget beschikbaar gesteld. De uitkomsten dienen als basis voor vervolgbesluitvorming
Programma 7 Duurzaamheid
Kaderrichtlijn Water p.m. p.m. p.m. p.m.
De uitvoering van de Kaderrichtlijn Water vraagt om extra inzet op vergunningverlening, toezicht, handhaving en ruimtelijke instrumenten. Hiermee levert de gemeente een bijdrage aan het behalen van wettelijke waterkwaliteitsdoelstellingen. Inzicht in benodigd budget en dekking volgt op een later moment.
Duurzaamheid -320.000 -280.000 -280.000 -280.000 D
Duurzaamheid - dekking middelen CDOKE 320.000 280.000 280.000 280.000
Voor de uitvoering van wettelijke en beleidsmatige opgaven op het gebied van energiebesparing, energietransitie en warmte zijn aanvullende middelen nodig. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan Europese en nationale duurzaamheidsdoelstellingen.
Programma 8 Bedrijvigheid
Onderzoek toereikend zijn handhavingscapaciteit -10.000 - - - D
Via een onderzoek wordt inzicht verkregen in de toereikendheid van de huidige handhavingscapaciteit ten opzichte van de bestuurlijke ambities en maatschappelijke opgaven.
Onderzoek verbetering meldsysteem -10.000 - - - D
Budget voor een onderzoek om te bepalen hoe wel het meldsysteem voor ervaren overlast kunnen versterken
Programma 9 Bedrijvigheid
Toekomstbestendige bedrijventerreinen -10.000 -10.000 -10.000 -10.000 C
Voor deelname aan het regionale programma Toekomstbestendige Bedrijventerreinen is cofinanciering benodigd. Hiermee worden projecten ondersteund gericht op organisatiekracht, energietransitie en klimaatadaptatie op bedrijventerreinen
Nieuw evenementenbeleid -25.000 -25.000 -25.000 -25.000 C
Voor de uitvoering van het nieuwe evenementenbeleid worden structurele middelen beschikbaar gesteld. Hiermee kunnen de beleidsdoelstellingen en uitvoeringsmaatregelen uit de vast te stellen uitvoeringsagenda worden gerealiseerd. Het definitief benodigde bedrag volgt uit de uitvoeringsagenda.
Recreatie en toerisme -158.000 -158.000 -158.000 -158.000 D
Voor de voortzetting van promotie, bestemmingsmanagement en toeristisch-recreatieve ontwikkeling is aanvullend budget nodig. Hiermee blijft de gemeente investeren in een vitale recreatieve sector en een aantrekkelijke leef- en bezoekomgeving. Deze kosten vloeien voort uit het vastgestelde uitvoeringsplan bij de nota recreatie en toerisme.
Vitalisering vakantieparken -60.000 -60.000 -60.000 -60.000 D
Voor deelname aan het regionale programma Vitale Vakantieparken en daaraan gekoppelde projecten wordt structureel budget beschikbaar gesteld. Hiermee wordt gewerkt aan toekomstbestendige, economisch sterke en duurzame vakantieparken. Deze budgetten vloeien voort uit het vastgestelde uitvoeringsplan bij de nota recreatie en toerisme.
Economische visie -25.000 -25.000 -25.000 -25.000 C
Voor de uitvoering van de nieuwe economische visie is structureel uitvoeringsbudget benodigd. Hiermee kunnen onderzoeken, samenwerkingstrajecten en projecten worden uitgevoerd die bijdragen aan een toekomstbestendige lokale economie.
Programma 10 Weer aan het werk
Bijdrage in exploitatietekort Lucrato vervalt 71.431 71.431 71.431 71.431 D
Het jaarlijkse exploitatietekort van Lucrato wordt voortaan gedeeltelijk als risico gezien. Dit omdat de historie leert dat het tekort zich in de jaarrekening veelal niet voordoet.
Programma Overhead
Uitvoeringscapaciteit vastgoed -115.000 -115.000 -115.000 -115.000 D
Dekking uit beschikbare middelen CDOKE 58.000 58.000 58.000 58.000
Dekking uit beschikbare middelen vluchtelingen 57.000 57.000 - -
De toenemende omvang en complexiteit van de vastgoedopgave vragen om structurele versterking van de vastgoedorganisatie. Hiermee worden de uitvoering van projecten, verduurzamingsopgaven en beheer van maatschappelijk vastgoed ondersteund. Tijdelijk worden als dekking middelen vanuit CDOKE en budget opvang vluchtelingen, statushouders en overige doelgroepen ingezet.
Uitbreiding Coördinatiepunt Zorg en Veiligheid -68.000 -68.000 -68.000 -68.000 D
De uitbreiding van wettelijke taken en de groei van complexe casuïstiek vragen om extra capaciteit binnen het Coördinatiepunt Zorg en Veiligheid. Hiermee wordt de uitvoering van wettelijke verplichtingen en integrale regie geborgd.
Versterken juridische capaciteit a.g.v. AI/CBW -35.000 -50.000 -50.000 -50.000 D
Door aanvullende wettelijke eisen op het gebied van privacy, informatiebeveiliging en cyberweerbaarheid neemt de werkdruk binnen Juridische Zaken toe. Extra capaciteit is noodzakelijk om aan de wettelijke verplichtingen te blijven voldoen en juridische risico's te beperken.
Digitaliseren bouwvergunningen -105.000 -105.000 - - D
Voor het digitaliseren van analoge bouwvergunningen is aanvullend budget nodig. Hiermee wordt de dienstverlening verbeterd, de afhandeling van informatieverzoeken efficiënter ingericht en aangesloten bij de uitgangspunten van de nieuwe Archiefwet.
Oefenen voor cyberincidenten -5.000 -5.000 -5.000 -5.000 D
Voor het jaarlijks testen van continuïteitsplannen en de crisisorganisatie wordt structureel budget beschikbaar gesteld. Hiermee wordt de digitale weerbaarheid van de organisatie versterkt en invulling gegeven aan geldende informatiebeveiligingsnormen
Tooling scannen emails cyberveiligheid -35.000 -20.000 -20.000 -20.000 D
Vanwege de toename van geavanceerde phishingaanvallen is aanvullende beveiligingssoftware benodigd voor het monitoren van inkomende e-mail. Hiermee wordt het risico op datalekken en cyberincidenten verder beperkt
Monitoring en respons informatiebeveiliging - - - -65.000 D
Voor het continu monitoren van mogelijke datalekken en het opvolgen van signalen zijn structurele middelen nodig. Hiermee wordt de digitale veiligheid versterkt en kunnen incidenten sneller worden gesignaleerd en afgehandeld. In de jaren 2027-2029 is incidentele dekking beschikbaar.
Penetratietesten informatiebeveiliging -10.000 -10.000 -10.000 -10.000 D
Voor het periodiek uitvoeren van penetratietesten op de gemeentelijke netwerkomgeving wordt budget beschikbaar gesteld. Hiermee worden kwetsbaarheden tijdig geïdentificeerd en beveiligingsrisico's beperkt
Betaalde AI -55.000 -55.000 -55.000 -55.000 D
Na een pilot wordt ingezet op gecontroleerd gebruik van professionele AI-toepassingen binnen de organisatie. Hiermee worden productiviteitsvoordelen benut en risico's op onveilig of ongecontroleerd gebruik verminderd
Ombuigingsproces -145.000 - - - C
Voor het uitvoeren van het herijkingsproject richting de kadernota 2028 is tijdelijke projectleiding en aanvullende financiële capaciteit nodig. Hiermee worden mogelijke besparingen en inkomstenverhogingen in beeld gebracht en uitgewerkt.
BRP op orde en leegstand -110.000 - - - D
Voor het verbeteren van de kwaliteit van de basisregistraties en het uitvoeren van adressenonderzoeken is tijdelijke extra capaciteit nodig. Hiermee wordt voldaan aan wettelijke verplichtingen en ontstaat beter inzicht in leegstand en bewoning.
Onderzoekskosten passende huisvesting -100.000 - - - D
Voor het onderzoek naar passende huisvesting is een budget van € 100.000 nodig.
Versterken dienstverlening -35.000 -160.000 -115.000 -115.000 C
Om de dienstverlening verder te verbeteren wordt geïnvesteerd in extra capaciteit voor dienstverlening en digitale ondersteuning. Hiermee worden bereikbaarheid, gebruiksgemak en digitale dienstverlening aan inwoners versterkt.
Versterken participatie - -195.000 -195.000 -195.000 C
Voor het versterken van participatieprocessen wordt aanvullende capaciteit ingezet op participatieondersteuning en omgevingsmanagement. Hiermee wordt invulling gegeven aan de gemeentelijke ambities op het gebied van inwonerbetrokkenheid.
Versterken informatiebeveiliging -85.000 -115.000 -115.000 -115.000 D
De toenemende wettelijke eisen en digitale risico's vragen om structurele uitbreiding van de capaciteit voor informatiebeveiliging. Hiermee wordt de organisatie beter in staat gesteld om risico's te beheersen en te voldoen aan wettelijke verplichtingen.
Ontwikkelingen landelijk gebied en stikstof -100.000 -165.000 -165.000 -165.000 D
Voor de begeleiding van ontwikkelingen in het landelijk gebied en de stikstofopgave is structurele capaciteit nodig. Hiermee kunnen agrarische ondernemers worden ondersteund en kan de gemeente adequaat inspelen op regionale en landelijke ontwikkelingen. Met het budget kan o.a. de beschikbare formatie voor agrarisch accountmanager worden voortgezet.
Programma Algemene dekkingsmiddelen
Te betalen rente a.g.v. nieuwe investeringen - -35.000 -105.000 -240.000 D
Door de omvang van het investeringsprogramma ontstaat naar verwachting behoefte aan externe financiering. De geraamde rentelasten zijn opgenomen om de financieringskosten van toekomstige investeringen structureel te verwerken in de begroting
Programma Resultaatbestemming
Toevoeging aan storting reserve BUIG -71.431 -71.431 -71.431 -71.431
Onttrekking surplus reserve BUIG (2027) 65.522 - - -
Het jaarlijkse exploitatietekort van Lucrato wordt voortaan gedeeltelijk als risico gezien. Gevolg van verlaging van de begroting hiervoor is dat de toevoeging aan de reserve BUIG hoger wordt. Omdat een surplus in de reserve BUIG ontstaat, valt een eenmalig bedrag van € 65.522 vrij ten gunste van de exploitatie.
Onttrekking algemene reserve (dekking begrotingstekort 2027) 2.888.303

3 | Investeringsplan

Investeringsplan

Terug naar navigatie - 3 | Investeringsplan - Investeringsplan

Autorisatie:
R = Raad (als bestuurlijke visievorming of kaderstelling nodig is)
C = College (als nog besluitvorming nodig is)
D = Directie (organisatie als alleen uitvoering nodig is)

Onderwerp Basis investeringsbedrag Auto- risatie
2027 2028 2029 2030
Programma 1 Opgroeien in Epe
Huisvesting onderwijs (IHP) - - 17.262.930 C
Het gemeentelijk Integraal Huisvestingsplan Onderwijsvoorzieningen (IHP) geeft een indicatie voor elke school van de investeringen voor de komende jaren op het gebied van verbouw, renovatie, nieuwbouw. Voor de uitvoering van het IHP zijn in de komende jaren aanzienlijk meer financiële middelen nodig zijn dan het bedrag dat tot nu toe in het investeringsplan en in de reserve beschikbaar is. Daarom zijn in de begroting forse investeringsbedragen opgenomen, zodat aan de gemeentelijke verplichting in de komende jaren invulling kan worden gegeven. Als uitgangspunt voor de afschrijvingstermijn geldt de verwachte levensduur van de werkzaamheden. Bij renovatie/(ver)nieuwbouw kan deze gesteld worden op 40 jaar, indien de reële verwachte levensduur 40 jaar is. Financiële dekking: De benodigde investeringen kunnen deels worden gedekt vanuit de opgebouwde reserve en andere beschikbare eenmalige middelen. Aanvullend vindt dekking plaats door de uitgaven te activeren (afschrijving en rente komen structureel ten laste van de exploitatie. Met het vaststellen van de begroting machtigt de raad het college om de opgebouwde reserve en de in deze begroting beschikbaar gestelde middelen, in te zetten voor de huisvesting van onderwijsvoorzieningen, conform het IHP, in samenhang met maatschappelijke accommodaties, vanuit een integrale en gebieds- en inwonersgerichte benadering. Voor maatschappelijke accommodaties is rekening gehouden met een stelpost van € 1 mln. per jaar. Aanvullende toevoegingen zullen nodig zijn om het IHP en het accommodatiebeleid ook op de middellange en lange termijn te kunnen uitvoeren.
Beleidsplan spelen, bewegen en ontmoeten 225.000 230.850 236.852 243.010 D
Op 15 juli 2025 heeft de raad ingestemd met het beleidsplan Spelen, Bewegen en Ontmoeten. Daarbij is ingestemd om gedurende een periode van 10 jaar een gemiddeld investeringsbedrag beschikbaar te stellen. In de opgenomen bedragen is rekening gehouden met kosten voor de ondergrond (in het beleidsplan opgenomen als p.m.).
Programma 2 Actief in Epe
Maatschappelijke accommodaties (De Wieken, Balai Pusat e.a.) 0 5.094.952 13.460.608 - R
Er ligt een stevige opgave om het maatschappelijk vastgoed duurzaam en toekomstbestendig te maken. Een drietal projecten vraagt in de komende periode om uitvoering: De Wieken, Balai Pusat en sportpark Wachtelenberg. De uitgaven c.q. kapitaallasten worden voor een deel gedekt uit de reserve huisvesting onderwijs/maatschappelijke accommodaties (940230) via de kapitaallastenreserve. In de begroting 2026 wordt € 9.580.000 aan reserve 940230 toegevoegd; - deel 2028 (40 jaar afschr., 2,5% per jaar): € 5.055.000 - deel 2029 (25 jaar afschr., 4,0% per jaar): € 4.525.000 Overheveling naar de reserve dekking kapitaallasten gebeurt bij beschikbaar stellen van het krediet.
Programma 4 Leefbaar en veilig
Brandweerkazerne Oene 3.116.576 - - - R
Uit het spreidingsplan van de brandweer Veiligheidsregio Noord- en Oost Gelderland (VNOG) en de verdeling van het materieel is Oene als post aangewezen om een veetakel te herbergen. Deze veetakel past echter niet in de verouderde kleine kazerne. Daarnaast voldoet de kazerne niet aan de ARBO eisen en aan de veiligheid en actuele normen voor de brandweerlieden. De VNOG gaat daarom gesprekken voeren of het bouwen van een nieuwe kazerne binnen de mogelijkheden past. Er was in de begroting al een stelpost aanwezig voor renovatie of nieuwbouw van € 430.000. Indicaties vanuit de VNOG geven aan dat de kosten aanzienlijk hoger zullen zijn. Daarom is bij de vorige begroting aanvullend een extra bedrag opgenomen. Daarmee is vooralsnog een investeringsbedrag van € 1 mln. (excl. btw) beschikbaar. Als uitgangspunt nemen we om te zoeken naar een creatieve, sobere, doelmatige oplossing. De kazerne zal naar verwachting nog niet in 2025 of 2026 gerealiseerd worden; wel zullen in de tussenliggende periode tot aan de realisatie tijdelijk kosten moeten worden gemaakt voor huisvesting van twee nieuwe voertuigen (veeredtakel en rietkapbestrijding).
Programma 6 Epe op orde
Vervanging bruggen - - 292.189 - D
In 2029 wordt de brug aan de Hoogestraat vervangen.
Vervanging Openbare Verlichting 320.575 328.910 337.461 108.005 D
Op basis van het door de raad vastgestelde beleidsplan openbare verlichting vindt vervanging plaats. Lichtmasten worden in 40 jaar afgeschreven en de armaturen worden in 20 jaar afgeschreven.
Mobiliteitsfonds 1.318.410 1.352.689 1.387.859 1.408.730 C
In maart 2022 heeft de Raad het Mobiliteitsplan 2022-2032 vastgesteld. Dit plan heeft een vertaling gekregen in het vastgestelde Uitvoeringsprogramma 2023-2027. Daarin zijn de maatregelen geprioriteerd met inbreng van onze inwoners middels de Participatie Waarde Evaluatie. Voor de komende jaren staat hier een aantal urgente projecten in opgenomen. Voor 2025 willen we de Deventerstraat in Vaassen herinrichten inclusief de kruisingen met de Teije en de Dorpsstraat. Ook zijn middelen opgenomen voor de uitvoering van het Verkeersplan Oene. Voor 2026 staat de 2e fase van het fietspad Epe-Oene hierin opgenomen, overeenkomstig de aangenomen motie van de Raad. Voor 2027 staat de uitvoering gepland van twee integrale plannen, namelijk Kroondomein (Gortel-Niersen-Vierhouterweg) en de Dellenweg e.o., gericht op de toegenomen verkeersdrukte. Dit betreffen integrale participatieve gebiedsplannen die samen met natuur/ecologie en recreatie worden opgepakt en met onze buurgemeenten. Daarnaast worden in de komende jaren binnen de mogelijkheden van het fonds door keuzes/prioritering andere projecten uitgevoerd. - Fietstunnel Eekterweg (F50); investering (2026): € 1 mln. - Centrumring i.r.t. woningbouwopgave; investering (2027): € 1.150.000 - Knelpunt bocht Laan van Fasna en Deventerstraat (F50) - Aanleg regionale fietsverbinding Apeldoorn-Zwolle (tracedeel Epe-Epe)
Herontwikkeling Hoofdstraat Centrum Epe 1.582.092 1.623.226 1.554.402 - R
Het verbeteren van het verblijfsklimaat in het centrum van het dorp Epe vraagt een herontwikkeling van de Hoofdstraat. Om het in ontwikkeling zijnde plan te kunnen realiseren zijn financiële middelen nodig.
Aanpassing en onderhoud landbouwverkeer routes 316.418 - - - C
In het Mobilitetsplan zijn landbouwverkeerrroutes opgenomen. Voor twee van deze routes (Kanaalweg en Vaassense Binnenweg/Veldweg) moeten bermverhardingen worden aangebracht.
Fietspad F50 - 848.260 - - C
Voor de realisatie van de hoogwaardige fietsverbinding tussen Apeldoorn en Epe is aanvullend krediet benodigd (€ 830.000) vanwege een geconstateerd dekkingsverschil. Hiermee kan uitvoering van het project conform planning worden voortgezet.
(Vervangings)investeringen openbare ruimte 190.000 1.022.000 2.088.968 3.205.521 C
Op basis van een normkostenmodel is ervoor gekozen om (vervangings)investeringsbudgetten in de begroting op te nemen. Er lopen onderzoeken naar het kwaliteitsniveau in de openbare ruimte. In het voorjaar 2028 wordt de nieuwe nota integraal beheer openbare ruimte aan de raad voorgelegd. De investeringsbedragen worden dan mogelijk bijgesteld.
Programma 7 Duurzaamheid
Watertakenplan; vervanging vrijvervalriolering / relining 1.248.000 1.530.547 1.566.726 1.602.761 D
Op basis van verwachting (levensduur) en periodieke inspecties wordt bepaald welke delen van de vrijvervalriolering vervangen/gerelined dienen te worden. Vanuit het GWP is voor de vervanging per jaar een bedrag beschikbaar. Dekking vindt plaats uit de rioolheffing.
Watertakenplan; vervangen drukriolering (persleiding) 175.000 178.850 182.785 186.989 D
Op basis van verwachting (levensduur) en inspecties wordt bepaald welke delen van de drukriolering vervangen dienen te worden. Vanuit het GWP is voor de vervanging een gemiddeld jaarlijks gelijkblijvend bedrag bepaald. Dekking vindt plaats uit de rioolheffing.
Watertakenplan; afkoppelen hemelwater bij rioolvervanging 552.000 676.973 1.044.484 1.068.507 D
Op basis van verwachting (levensduur) en inspecties wordt bepaald welke delen van de drukriolering vervangen dienen te worden. Vanuit het GWP is voor de vervanging een gemiddeld jaarlijks gelijkblijvend bedrag bepaald. Dekking vindt plaats uit de rioolheffing.
Watertakenplan; Klimaatmaatregelen maaiveld - - 62.669 64.110 D
Vanuit het Watertakenplan wil de gemeente de komende jaren wateroverlast voorkomen. Voorbeelden hiervan zijn de wijk Vegtelarij in Epe en de kern Oene.
Watertakenplan; Vervangen pompen en gemalen 100.000 102.200 104.448 106.851 D
Vanuit het watertakenplan wil de gemeente de komende planperiode alle gemalen en pompunits aansluiten op nieuwe besturingssystemen om eenvoudig en direct inzicht te krijgen in meldingen, stroringen en algemeen functioneren. In de komende periode gaat dit om 200 stuks besturingen (40 per jaar en 2 PLC besturingen per jaar). Dekking vindt plaats uit de rioolheffing.
Watertakenplan; Vervangen besturingssystemen drukriool 100.000 102.200 104.448 106.851 D
Vanuit het watertakenplan wil de gemeente de komende planperiode alle gemalen en pompunits aansluiten op nieuwe besturingssystemen om eenvoudig en direct inzicht te krijgen in meldingen, stroringen en algemeen functioneren. In de komende periode gaat dit om 200 stuks besturingen (40 per jaar en 2 PLC besturingen per jaar). Dekking vindt plaats uit de rioolheffing.
Watertakenplan; Aanleg Bergbezinkvoorziening Epe - - 1.213.392 D
Om de hoeveelheid water die overstort op oppervlaktewater verder te reduceren wordt in Epe een Bergbezinkvoorziening aangebracht. Hierdoor stort er minder vervuild water in het oppervlaktewater.
Programma Overhead
Vervanging ICT bedrijfsmiddelen 411.000 - 52.634 241.876 D
Betreft reguliere vervanging van hardware, die noodzakelijk is met het oog op de continuïteit van de bedrijfsvoering.
Verbouwing gemeentehuis 585.000 - - - C
Voor aanpassingen aan de raadzaal en aanvullende werkzaamheden aan het gemeentehuis (KCC) is aanvullend investeringsbudget (€ 585.000) nodig. Hiermee worden de functionaliteit, bedrijfsvoering en gebruikerskwaliteit van het gebouw verbeterd.
€ 10.242.098 € 13.093.685 € 40.954.883 € 8.345.241

4 | Overzicht lasten en baten per taakveld

Taakveldenoverzicht

Terug naar navigatie - 4 | Overzicht lasten en baten per taakveld - Taakveldenoverzicht

Bedragen in euro

Programma / taakveld Begroting 2027
Lasten Baten Saldo
01 Opgroeien in Epe
4-1 Openbaar basisonderwijs 93.029 0 -93.029
4-2 Onderwijshuisvesting 1.546.844 15.399 -1.531.445
4-3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 2.769.756 783.060 -1.986.696
5-7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 187.899 0 -187.899
6-1 Samenkracht en burgerparticipatie 643.889 23.362 -620.527
6-22 Toegang en 1elijnsvoorz. Jeugd 1.862.404 0 -1.862.404
6-751 Jeugdhulp ambulant lokaal 529.791 0 -529.791
6-752 Jeugdhulp ambulant regionaal 5.368.274 0 -5.368.274
6-753 Jeugdhulp ambulant landelijk 219.000 0 -219.000
6-761 Jeugdhulp met verblijf lokaal 762.433 0 -762.433
6-762 Jeugdhulp met verblijf regionaal 3.884.919 0 -3.884.919
6-763 Jeugdhulp met verblijf landelijk 102.164 0 -102.164
6-792 PGB Jeugd 111.473 0 -111.473
6-821 Jeugdbescherming 453.597 0 -453.597
6-822 Jeugdreclassering 105.849 0 -105.849
6-92 Coordinatie en beleid Jeugd 260.697 0 -260.697
7-1 Volksgezondheid 2.086.975 42.872 -2.044.103
Totaal 01 Opgroeien in Epe 20.988.993 864.693 -20.124.300
02 Actief in Epe
5-1 Sportbeleid en activering 657.425 270.474 -386.951
5-2 Sportaccommodaties 1.836.900 378.172 -1.458.728
5-3 Cult.presentatie -productie en -partic. 1.013.861 1.331 -1.012.530
5-6 Media 872.659 59.782 -812.877
6-1 Samenkracht en burgerparticipatie 1.875.578 285.623 -1.589.955
Totaal 02 Actief in Epe 6.256.423 995.382 -5.261.041
03 Zorg en opvang
6-1 Samenkracht en burgerparticipatie 8.225.686 6.943.009 -1.282.677
6-21 Toegang en 1elijnsvoorz. WMO 2.500.550 0 -2.500.550
6-23 Toegang en 1elijnsvoorz. Integraal 335.074 0 -335.074
6-3 Inkomensregelingen 209.143 0 -209.143
6-60 Hulpmiddelen en diensten (Wmo) 1.672.671 64.257 -1.608.414
6-711 Huishoudelijke hulp (WMO) 4.616.176 332.073 -4.284.103
6-712 Begeleiding (WMO) 3.951.415 0 -3.951.415
6-713 Dagbesteding (WMO) 1.557.046 12000 -1.545.046
6-791 PGB WMO 257.974 0 -257.974
6-811 Beschermd wonen (WMO) 153.492 0 -153.492
6-91 Co÷rdinatie en beleid WMO 533.468 0 -533.468
7-1 Volksgezondheid 986.404 420.236 -566.168
Totaal 03 Zorg en opvang 24.999.099 7.771.575 -17.227.524
04 Leefbaar en veilig
1-1 Crisisbeheersing en brandweer 3.159.604 0 -3.159.604
1-2 Openbare orde en veiligheid 933.478 0 -933.478
6-1 Samenkracht en burgerparticipatie 646.597 100000 -546.597
7-1 Volksgezondheid 2.587 2.754 167
Totaal 04 Leefbaar en veilig 4.742.266 102.754 -4.639.512
05 Ruimte en wonen
0-3 Beheer overige gebouwen en gronden 494.733 544.625 49.892
5-4 Musea 351.844 44.774 -307.070
5-5 Cultureel erfgoed 169.865 16.055 -153.810
6-1 Samenkracht en burgerparticipatie 380.620 202.730 -177.890
8-1 Ruimte en leefomgeving 936.197 1.699.118 762.921
8-2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreine 1.904.029 1.877.600 -26.429
8-3 Wonen en bouwen 2.966.888 1.138.154 -1.828.734
Totaal 05 Ruimte en wonen 7.204.176 5.523.056 -1.681.120
06 Epe op orde
2-1 Verkeer en vervoer 6.144.755 44.074 -6.100.681
2-2 Parkeren 1.539 2.940 1.401
2-5 Openbaar vervoer 1.206 0 -1.206
5-7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 3.512.838 222.621 -3.290.217
7-5 Begraafplaatsen en crematoria 1.152.151 1.165.945 13.794
8-1 Ruimte en leefomgeving 7.238 0 -7.238
Totaal 06 Epe op orde 10.819.727 1.435.580 -9.384.147
07 Duurzaamheid
3-2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 25.000 0 -25.000
7-2 Riolering 3.178.884 4.187.786 1.008.902
7-3 Afval 5.062.739 6.111.515 1.048.775
7-4 Milieubeheer 2.656.990 334.094 -2.322.896
8-3 Wonen en bouwen 790.081 640.000 -150.081
Totaal 07 Duurzaamheid 11.713.694 11.273.395 -440.300
08 Toezicht en handhaving
1-2 Openbare orde en veiligheid 837.060 15.767 -821.292
8-1 Ruimte en leefomgeving 126.803 0 -126.803
8-3 Wonen en bouwen 40.490 20.667 -19.823
Totaal 08 Toezicht en handhaving 1.004.353 36.434 -967.918
09 Bedrijvigheid
2-1 Verkeer en vervoer 124.106 200.000 75.894
3-1 Economische ontwikkeling 277.553 0 -277.553
3-3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 209.402 78.000 -131.402
3-4 Economische promotie 505.617 0 -505.617
5-7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 429.279 17.186 -412.093
Totaal 09 Bedrijvigheid 1.545.957 295.186 -1.250.771
10 Weer aan het werk
6-3 Inkomensregelingen 12.980.732 9.612.986 -3.367.746
6-4 WSW en beschut werk 4.500.115 0 -4.500.115
6-5 Arbeidsparticipatie 1.392.429 0 -1.392.429
Totaal 10 Weer aan het werk 18.873.276 9.612.986 -9.260.290
11 Bestuur en organisatie
0-1 Bestuur 3.123.654 0 -3.123.654
0-2 Burgerzaken 2.085.423 825.646 -1.259.777
0-8 Overige baten en lasten 199.842 0 -199.842
0-9 Vennootschapsbelasting (VpB) 14.699 0 -14.699
Totaal 11 Bestuur en organisatie 5.423.618 825.646 -4.597.972
12 Overzicht algemene dekkingsmiddelen
0-5 Treasury 115.864 566.900 451.036
0-61 OZB woningen 430.178 5.636.834 5.206.656
0-62 OZB niet-woningen 89.302 2.003.470 1.914.167
0-64 Belastingen overig 3.710 239.565 235.855
0-7 Alg.uitkeringen en ov. uitkeringen GF 0 78.885.000 78.885.000
0-8 Overige baten en lasten 179.200 0 -179.200
3-4 Economische promotie 1130 1.580.534 1.579.404
Totaal 12 Overzicht algemene dekkingsmiddelen 819.384 88.912.303 88.092.918
13 Overhead
0-4 Overhead 16.367.433 144.534 -16.222.899
Totaal 13 Overhead 16.367.433 144.534 -16.222.899
18 Mutaties in de reserves
0-10 Mutaties reserves 15.969.248 18.934.124 2.964.876
Totaal 18 Mutaties in reserves 15.969.248 18.934.124 2.964.876
Totaal 146.727.647 146.727.648 0

5 | Overzicht verloop reserves en voorzieningen

Verloopoverzicht

Terug naar navigatie - 5 | Overzicht verloop reserves en voorzieningen - Verloopoverzicht

Bedragen in euro

Soort en naam reserve / voorziening Stand 1-1-2027 Stand 31-12-2027 Stand 31-12-2028 Stand 31-12-2029 Stand 31-12-2030
Algemene reserve
900000 Algemene reserve 4.690.465 13.513.311 13.513.311 13.513.311 13.513.311
Totaal Algemene reserve 4.690.465 13.513.311 13.513.311 13.513.311 13.513.311
Bestemmingsreserves
900030 Eenmalige dekkingsmiddelen 1.321.305 1.336.207 918.643 704.683 664.927
900070 ICT investeringen 2.073.538 1.500.000 1.482.000 1.296.500 1.276.921
900600 Groot onderhoud gem. gebouwen 143.585 - - - -
900850 Duurzaamheid 65.546 - - - -
920020 Mobiliteitsfonds 1.649.316 1.671.796 1.703.052 1.742.222 1.785.778
920050 Onderhoud wegen 2.067.530 2.681.260 2.850.972 3.016.545 3.191.958
920090 Vervanging openbare verlichting 289.155 - - - -
920350 Overdracht fietspaden RGV 5.888 - - - -
920450 Vervanging bruggen 337.840 - - - -
930030 Egalisatie winstuitkering Nuon 409.388 - - - -
930040 Verkoop 14 aandelen VNB (6%) 195.186 - - - -
930060 Afl. achtergestelde lening Nuon 1.888.724 - - - -
930080 Afl. achtergestelde lening Vitens 2.327.400 - - - -
940170 Meubilair gymlokalen 87.035 0 0 0 0
940230 Huisvesting onderwijsvoorzieningen 18.206.386 18.646.752 18.752.318 19.138.691 19.617.159
940300 Asbestsanering scholen 28.308 - - - -
950030 Restauratie/onderh. monumenten 49.417 - - - -
950100 Kunst openbare ruimte 155.301 169.339 552.991 610.640 625.906
950120 Speelruimte 208.038 - - - -
950180 Renovatie kunst- en natuurgrasvelden 556.634 646.106 737.905 829.877 925.623
960130 Groot onderhoud pand Apeldoornseweg 85 25.215 - - - -
960280 Risico's sociaal domein 2.351.942 0 0 0 0
960310 Huisvesting vluchtelingen, statushouders e.a. 5.653.185 5.230.834 4.826.590 4.397.356 4.336.886
960320 Minimabeleid 848.278 - - - -
960330 Beschermd Wonen-Maatschappelijke Opvang 1.300.485 1.300.485 1.300.485 1.300.485 1.300.485
960380 Hervorming Jeugdzorg/WMO 5.756.214 5.407.669 4.409.061 3.581.964 2.886.557
960500 Participatie 266.763 - - - -
961090 BUIG-middelen 1.728.505 1.816.032 1.969.081 2.122.130 2.275.179
980320 Structuurvisies dorpscentra 1.467.119 1.505.264 1.544.401 1.579.922 1.619.420
980350 Starterslening 723.536 - - - -
980430 Reserve Omgevingswet en Wkb 888.354 - - - -
990000 Bouwgrondexploitatie 1.854.834 1.854.834 1.854.834 1.854.834 1.854.834
990050 Langdurig zieken voormalig personeel 402.515 402.515 402.515 402.515 402.515
990060 Organisatieontwikkeling 263.302 163.302 67.548 0 0
990070 Herstel schade nutsbedrijven 459.974 - - - -
990160 Herstel en Stimuleringsagenda 345.996 - - - -
990180 Generatiepact 547.669 - - - -
990200 Dekking Kapitaallasten 28.112.031 27.541.320 26.401.061 25.133.428 23.684.624
2.863.000 4.263.000 5.313.000 6.363.000 6.363.000
Totaal Bestemmingsreserves 87.924.435 76.136.713 75.086.456 74.074.792 72.811.772
Voorzieningen
Groot onderhoud gemeentelijke gebouwen 2.812.523 2.915.223 2.035.884 2.292.019 2.434.375
900080 Pensioenen pol. ambtsdragers 6.254.239 - - - -
900280 Verlofsparen 523.746 633.746 733.746 823.746 903.746
900290 Wachtgeld wethouders 428.528 346.513 262.365 175.242 97.820
900310 Voorziening RVU 11.549 0 0 0 0
920110 Groot onderhoud bruggen 22.764 3.032 7.037 3.611 7.818
961200 Grafrechten KNIL Veteranen 187.681 198.061 200.711 204.827 197.448
970040 Begraven 257.005 118.382 121.460 124.253 127.360
970120 Riolering 2.875.022 2.606.183 2.673.944 2.735.445 2.803.831
981250 Bouwgr.expl. fac. n.t.m. kst. afgesl.proj. 21.095 21.095 21.643 22.141 22.694
Totaal Voorzieningen 13.394.152 6.842.235 6.056.790 6.381.284 6.595.092

6 | Bijlage bij paragraaf 4 Financiering

Terug naar navigatie - 6 | Bijlage bij paragraaf 4 Financiering - Bijlage bij paragraaf 4 Financiering

bedragen in euro

Kasgeldlimiet. 2027
Toegestane kasgeldlimiet
In procenten van de grondslag 8,50%
In euro’s (1) 12.472.000
Omvang vlottende korte schuld
Opgenomen gelden < 1 jaar -
Schuld in rekening-courant -
Gestorte gelden door derden < 1 jaar p.m.
Overige geldleningen niet zijnde vaste schuld p.m.
Totaal vlottende korte schuld (2) -
Vlottende middelen
Contante gelden in kas p.m.
Tegoeden in rekening-courant p.m.
Overige uitstaande gelden < 1 jaar p.m.
Totaal vlottende middelen (3) -
Toets kasgeldlimiet
Toegestane kasgeldlimiet (1) 12.472.000
Totaal netto vlottende schuld (4) = (2) - (3) -
Ruimte (+) / Overschrijding (-) ; (1) - (4) 12.472.000
Renterisiconorm en renterisico's op vaste schuld 2027
Renterisico op vaste schuld
Renteherziening op vaste schuld o/g (1a) -
Renteherziening op vaste schuld u/g (1b) -
Netto renteherziening op vaste schuld (1) = (1a) - (1b) -
Te betalen aflossingen (2) -
Renterisico op vaste schuld (3) = (1) + (2) -
Renterisiconorm
Begrotingstotaal  (4) 146.727.645
Het bij ministeriële regeling vastgesteld percentage (5) 20%
Renterisiconorm (6) = (4) * (5) 29.346.000
Toets renterisiconorm
Renterisiconorm (6) 29.346.000
Rente op vaste schuld (7) -
Ruimte (+) / Overschrijding (-);  (8) = (6) – (7) 29.346.000
Renteschema: Rentelasten en rentebaten 2027
Externe rentelasten over de korte en lange financiering (1a) 112.000
Externe rentebaten (idem) (1b) 437.000
Saldo rentelasten en rentebaten (1) = (1a) - (1b) -325.000
Rente die aan het grondbedrijf moet worden doorberekend -
Rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend -
Rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken, die aan het betreffend taakveld moet worden doorgerekend -
Aan taakvelden toe te rekenen externe rente -325.000
(Bespaarde) rente over eigen vermogen -
(Bespaarde) rente over voorzieningen -
Totaal aan taakvelden toegerekende rente -325.000
Aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) 0
Renteresultaat op het taakveld Treasury 325.000

7 | Kapitaallasten, personeelskosten, loon- en prijsstijgingen

Toelichting

Terug naar navigatie - 7 | Kapitaallasten, personeelskosten, loon- en prijsstijgingen - Toelichting

In de financiële begroting is per programma een analyse opgenomen van de verschillen tussen de begroting 2026 en 2027. Daarin is per programma het verschil in kapitaallasten, toerekening van personele kosten en loon- en prijsstijgingen in één post verwerkt. Het totale verschil van alle programma’s wordt als volgt verklaard:

 

1. Kapitaallasten

Op het totaal van de rente- en afschrijvingslasten ontstaat een voordeel van € 269.000. Dit gaat om bestaand beleid. Belangrijkste oorzaken van het verschil:

€ 45.000 voordeel door laatste afschrijving in 2026, vrijval in 2027;

€ 40.000 voordeel door verlaging van de rente van 0,1% naar 0,0%;

€ 57.000 voordeel door lagere rentelasten door daling van de boekwaarde (afschrijving) en

€ 67.000 voordeel door een correctie van de afschrijvingslasten in verband met een in 2026 te hoge afschrijving op een krediet. 

 

2. Personeelskosten

De salariskosten, exclusief toelagen en vergoedingen zijn ten opzichte van 2026 gestegen van € 20,6 miljoen naar € 21,5 miljoen.

De stijging van € 884.000 wordt voor € 419.000 veroorzaakt door een stijging van de salariskosten en voor € 465.000 veroorzaakt door een toename van personeel (3,5 fte). De toename van het personeel is gedekt door inzet van reguliere budgetten. Het betreft de volgende mutaties:

•           Directie: Concerncontroller         0,78 fte

•          CJV: Eenheid Communicatie, Junior communicatieadviseur        -0,67 fte

•           CJV: Eenheid Communicatie, Communicatieadviseur      -1,65 fte

•           CJV: Eenheid Communicatie, Adviseur Juridische Zaken            -0,89 fte

•           CJV: Eenheid Communicatie, Juridisch beleidsadviseur  -0,22 fte

•           KCC & Burgerzaken: Medewerker KCC frontoffice          -0,56 fte

•           VTH: Eenheid Vergunningen, Casemanager Omgevingswet       2 fte

•           VTH: Eenheid Vergunningen, Toezichthouder Omgevingswet      0,33 fte

•           Team Ontwikkeling en Omgeving: Projectleider  1,0 fte

•           Team Ontwikkeling en Omgeving: Beleidsadviseur         0,95 fte

•           Team Realisatie en Beheer: Gebouwenbeheerder           1,0 fte

•           Team Realisatie en Beheer: Civieltechnisch toezichthouder        1,0fte

•           Team Realisatie en Beheer: Beheerder gemeentelijk vastgoed   0,5 fte

•           Team Realisatie en Beheer: Verkeerskundige     0,39 fte

•           Diverse kleinere formatieve wijzigingen  -0,42 fte

De overige verschillen worden veroorzaakt door de loonkostenstijging.

Als nieuw beleid zijn aanvullende bedragen voor uitbreiding van de formatie opgenomen. Deze maken geen onderdeel uit van deze analyse, maar zijn als 'nieuw beleid' op de programma's verantwoord.
 
3. Autonome prijsstijging
De autonome prijsstijging wordt gebaseerd op de verwachtingen van het CPB en bedraagt in de begroting 2027 in totaal 2,6%. Deze bestaat uit een aanvullende (structurele) indexatie voor 2026 van 0,5% en indexatie voor 2027 van 2,1%. Dit leidt tot een nadeel in deze begroting van in totaal ongeveer € 201.500 ten opzichte van de vorige meerjarenbegroting. Toen was voor het jaar 2027 rekening gehouden met een prijsstijging van 2,2%.


4. Toerekening uren en overhead vanuit de kostenplaatsen
De kosten van overhead staan op een afzonderlijk programma ‘Overhead’. Deze kosten zijn niet aan de programma’s toegerekend. Het betreft inclusief nieuw beleid, een totaalbedrag van € 16,4 miljoen  (2026: € 15,6 miljoen).


5. Doorbelasting aan investeringen en grondbedrijf
De toerekening van personeelskosten aan het grondbedrijf bedraagt € 86.000. Dat is een afname van € 19.000 ten opzichte van de vorige begroting. Daarnaast wordt voor € 100.000 aan personeelskosten toegerekend aan investeringen. 

8 | Verplichte indicatoren per programma (BBV)

Programma 1

Terug naar navigatie - 8 | Verplichte indicatoren per programma (BBV) - Programma 1
Indicator 2021 2022 2023 2024 2025
Verwijzingen Halt 4 5 7 5 4
Het aantal verwijzingen naar Halt, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 12-17 jaar.
Kinderen in uitkeringsgezin 3% 3% 3% 3% -
Het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen.
Voortijdige schoolverlaters (vo+mbo) 1,6% 2,5% 2,2% 2,2% -
Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12-23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat.
Absoluut verzuim 2,5 2,3 1,6 3,0 -
Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 5-18 jaar.
Relatief verzuim 17 23 23 19 -
Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is, per 1.000 leerlingen.
Jongeren met jeugdhulp 12,2% 12,5% 13,1% 13,6% 14,1%
Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar (tweede helft van het genoemde jaar).
Jongeren met jeugdbescherming 1,3% 1,0% 1,0% 1,0% 0,8%
Het percentage jongeren tot 18 jaar met een jeugdbeschermingsmaatregel ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar (tweede helft van het genoemde jaar).
Jongeren met jeugdreclassering 0,2% - 0,3% - 0,2%
Het percentage jongeren (12-22 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-22 jaar) (tweede helft van het genoemde jaar).
Jongeren met een delict voor de rechter 1% 1% 1% - -
Het percentage jongeren (12-21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen.
Vanuit de verplichte bron van deze indicator zijn niet bij alle indicatoren recentere data beschikbaar.

Programma 4

Terug naar navigatie - 8 | Verplichte indicatoren per programma (BBV) - Programma 4
Indicator 2021 2022 2023 2024 2025
Winkeldiefstal 0,8 1,2 1,7 1,5 1,0
Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners.
Geweldsmisdrijven 2,7 3,0 2,9 2,9 2,2
Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners.
Diefstal uit woningen 1,1 1,1 0,8 2,1 1,0
Het aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners.
Vernieling en beschadiging 4,1 4,5 4,4 3,3 3,7
Het aantal vernielingen en beschadigingen per 1.000 inwoners.

Programma 7

Terug naar navigatie - 8 | Verplichte indicatoren per programma (BBV) - Programma 7
Indicator 2020 2021 2022 2023 2024
Huishoudelijk restafval 156 86 79 79 79
De hoeveelheid restafval per inwoner per jaar (kg).
Hernieuwbare elektriciteit 8,2% 12,2% 19,9% 22,2% 24,6%
Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa.
Vanuit de verplichte bron van deze indicator zijn niet bij alle indicatoren recentere data beschikbaar.

Programma 9

Terug naar navigatie - 8 | Verplichte indicatoren per programma (BBV) - Programma 9
Indicator 2021 2022 2023 2024 2025
Banen 688 706,2 732,3 740,2 0
Het aantal banen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.
Vestigingen 153,2 161,5 165,9 176,8 -
Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.
Netto arbeidsparticipatie 70,2% 72,6% 73,0% 73,0% 72,2%
Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de potentiële beroepsbevolking.
Functiemenging 48,2 48,5 49,3 49,1 -
De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen.
Vanuit de verplichte bron van deze indicator zijn niet bij alle indicatoren recentere data beschikbaar.

Programma 10

Terug naar navigatie - 8 | Verplichte indicatoren per programma (BBV) - Programma 10
Indicator 2021 2022 2023 2024 2025
Bijstandsuitkeringen 182,2 147,3 150,2 153,2 158,4
Het aantal personen met een bijstandsuitkering, per 10.000 inwoners van 18 jaar en ouder.
Lopende re-integratie-voorzieningen 131 141,8 162,4 190,2 194,4
Het aantal lopende re-integratie voorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.
Jeugdwerkeloosheidspercentage 1% 2% 2% 1% -
Het percentage werkeloze jongeren (16-22 jaar).
Vanuit de verplichte bron van deze indicator zijn niet bij alle indicatoren recentere data beschikbaar.

Programma 11

Terug naar navigatie - 8 | Verplichte indicatoren per programma (BBV) - Programma 11
Indicator 2024 2025 2026 2027
Formatie 5,6 6,1 6,3 6,4
De toegestane formatie in fte van het ambtelijk apparaat, per 1.000 inwoners.
Bezetting * 6,4 6,1 - -
Het werkelijke aantal fte dat werkzaam is per 31 december, per 1.000 inwoners.
Apparaatskosten Begroot 737 766 863 890
Apparaatskosten (organisatiekosten) zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel, organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken, in verhouding tot het aantal inwoners.
Apparaatskosten Werkelijk * 756 756 -
Apparaatskosten (organisatiekosten) zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel, organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken, in verhouding tot het aantal inwoners.
Externe inhuur Begroot ** 1,0% 1,2% 6,2% 3,6%
Kosten van externe inhuur voor het uitvoeren van werkzaamheden in opdracht, door een private organisatie met winstoogmerk, door middel van het tegen betaling inzetten van personele capaciteit en deskundigheid zonder een arbeidsovereenkomst of aanstelling, in verhouding tot de totale personeelskosten.
Externe inhuur Werkelijk * 26,0% 18,9% - -
Kosten van externe inhuur voor het uitvoeren van werkzaamheden in opdracht, door een private organisatie met winstoogmerk, door middel van het tegen betaling inzetten van personele capaciteit en deskundigheid zonder een arbeidsovereenkomst of aanstelling, in verhouding tot de totale personeelskosten.
Demografische druk 87,0% 88,3% 88,5%
De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar.
* Deze indicator wordt geactualiseerd in de jaarrekening
** De afname van de indicator ‘Externe inhuur begroot’ is te verklaren door een gewijzigde begrotingssystematiek m.b.t. inhuur voor de huisvesting en opvang van vluchtelingen, ontheemde Oekraïners en andere doelgroepen. In de programmabegroting 2026-2029 was deze nog als inhuur voor deze taak opgenomen. Deze is in de begroting 2027 omgezet naar formatie. Tegenover deze kosten staan voor een groot deel vergoedingen vanuit het Rijk. In algemene zin zien we altijd dat het percentage externe inhuur hoger ligt dan in de begroting. De personele lasten worden jaarlijks in de begroting geraamd op basis van de personele formatie en niet op basis van de bezetting. In de begroting wordt in beperkte mate rekening gehouden met externe inhuur. Indien een vacature niet ingevuld wordt of niet ingevuld kan worden leidt dit tot financiële ruimte binnen de bestaande financiële middelen die beschikbaar zijn. Deze middelen kunnen dan worden ingezet ter dekking van externe inhuur. Hierdoor ontstaat het verschil tussen begrote percentages en de gerealiseerde percentages voor externe inhuur. Daarnaast is het moeilijk om te begroten voor incidentele opgaven waar de gemeente voor staat. Deze worden ook gedekt uit incidenteel geld.

Programma Algemene dekkingsmiddelen

Terug naar navigatie - 8 | Verplichte indicatoren per programma (BBV) - Programma Algemene dekkingsmiddelen
Indicator 2023 2024 2025 2026
Woonlasten éénpersoonshuishouden 798 835 894 923
Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.
Woonlasten meerpersoonshuishouden 896 933 996 1033
Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.
WOZ-waarde woningen 437 451 459 504
De gemiddelde WOZ waarde van woningen in 1.000 euro.

Programma Overhead

Terug naar navigatie - 8 | Verplichte indicatoren per programma (BBV) - Programma Overhead
Indicator 2024 2025 2026 2027
Overheadkosten Begroot 13,5% 11,8% 11,1% 11,2%
De overheadkosten zoals begroot op taakveld 0.4 gedeeld door het totaal saldo van lasten (exclusief toevoegingen aan reserve).
Overheadkosten Werkelijk * 12,8% 10,7% - -
De overheadkosten zoals verantwoord op taakveld 0.4 gedeeld door het totaal saldo van lasten (exclusief toevoegingen aan reserve).
* Deze indicator wordt geactualiseerd in de jaarrekening

Verklaring van gebruikte afkortingen

Verklaring van gebruikte afkortingen

Terug naar navigatie - Verklaring van gebruikte afkortingen - Verklaring van gebruikte afkortingen
Afkorting Betekenis
afl. aflossing
AI Artificial Intelligence (vertaling:kunstmatige intelligentie)
API application programming interface
APV Algemene plaatselijke verordening
ARBO Arbeidsomstandigheden
AVE aanpak voorkoming escalatie
AVG Algemene verordening gegevensbescherming
B&B bed and breakfast
B.V. besloten vennootschap
BBV Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten
Bbz Besluit bijstandsverlening zelfstandigen
BCF BTW-compensatiefonds
BIO Baseline Informatiebeveiliging Overheid
BIZ Bedrijveninvesteringszone
BNG Bank Nederlandse Gemeenten
BOA buitengewoon opsporingsambtenaar
BOR beheer openbare ruimte
BRP basisrioleringsplan
BTW belasting over de toegevoegde waarde
BUIG bundeling van uitkeringen aan gemeenten
BWT bouw- en woningtoezicht
CBS Centraal Bureau voor de Statistiek
CJG Centrum voor Jeugd en Gezin
COA Centraal Orgaan opvang Asielzoekers
COELO Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden
CPB Centraal Planbureau
CRM Customer Relationship Management
CROW Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek
CV commanditaire vennootschap
Diftar GeDIFferentierde TARieven
DVO Dienstverleningsovereenkomst
E-depot Electronisch depot
EMU Europese Monetaire Unie
ENSIA Eenduidige Normatiek Single Information Audit
excl. exclusief
fte fulltime-equivalent
GALA Gezond en Actief Leven Akkoord
GGD gemeenschappelijke gezondheidsdienst
GHOR Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio
GWP gemeentelijk watertakenplan
ha. hectare
Halt het alternatief
HRM human resource management
HUP Handhavingsuitvoerigsprogramma
ICT informatie- en communicatie technologie
IHP Intergraal huisvestingsplan
IKB individueel keuzebudget
IKC integraal kindcentrum
IMOC inflatie materiële overheidsconsumptie
incl. inclusief
IOAW inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers
IOAZ inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen
IPO Interprovinciaal Overleg
i.r.t. in relatie tot
IT informatietechnologie
JOGG Jongeren op Gezond Gewicht
KCC klant contact centrum
KIVA Finse afkorting van een antipestprogramma
KNIL Koninklijk Nederlands-Indisch Leger
LED light-emitting diode
MBO middelbaar beroepsonderwijs
MFC multifunctioneel centrum
MIP meerjareninvesteringsplan
MJB meerjarenbegroting
MJOP meerjaren onderhoudsplan
mln. miljoen
MO/BW maatschappelijke opvang en beschermd wonen
NIS2 Network and Information Security directive (vertaling: Netwerk en informatiebeveiliging richtlijn)
nnb nog niet bekend
nntb nog nader te bepalen
NoVa Noord-Veluws Archief
N.V. naamloze vennootschap
OAB onderwijs achterstandenbeleid
OdV Omgevingsdienst Veluwe
OMVV Ontwikkelingsmaatschappij Vitale Vakantieparken B.V.
OV openbaar vervoer
OVA Overheidsbijdrage in de Arbeidskostenontwikkeling
OVIJ Omgevingsdienst Veluwe IJssel
Ow Omgevingswet
OZB onroerende-zaakbelasting
PIOFHA-JC personeel, informatievoorziening, organisatie, financiën, huisvesting, automatisering, juridische zaken en communicatie
PLC programmeerbare logische besturing
p.m. pro memorie
PMD Plastic, Metaal en Drankkartons
POK Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag
PPC prijsindexcijfer particuliere consumptie
PWA Prins Willem Alexander
P-wet Participatiewet
RDW Dienst Wegverkeer
RES regionale energietransitie strategie
RGV voorheen: Recreatie Gemeenschap Veluwe, nu: Leisurelands
ROB Raad voor het Openbaar Bestuur
RSG Rijks Scholengemeenschap N.O.-Veluwe
RVU Regeling voor Vervroegde Uittreding
SDV Sport- en Dorpscentrum Vaassen
SMP SoortenManagement Plan
SNWV Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe
SPUK Specifieke Uitkering
SROI Social Return On Investment
SUWI Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen
UAV-GC Uniforme Administratieve Voorwaarden voor Geïntegreerde Contractvormen
UP Uitvoeringsprogramma
VFL Verordening fysieke leefomgeving
VFP Vaassen Flexible Packaging B.V.
VIC Verbijzonderde interne controle
VMI Veluwse Machine Industrie
VN Verenigde Naties
VNB Veluwse Nuts Bedrijven
VNG Vereniging van Nederlandse Gemeenten
VNOG Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland
VO voortgezet onderwijs
WGDI Wet Generieke Digitale Infrastructuur
WGR Wet gemeenschappelijke regelingen
Wjsg Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens
Wkb Wet kwaliteitsborging voor het bouwen
WMO Wet maatschappelijke ondersteuning 2015
Wob Wet openbaarheid bestuur
Woo Wet open overheid
WOZ waardering onroerende zaken
Wpg Wet politiegegevens
WSW Wet sociale werkvoorziening / Waarborgfonds Sociale Woningbouw