Paragrafen

Deze paragraaf geeft inzicht in het beleid van de lokale heffingen. De raad bepaalt dit beleid tegelijk met het vaststellen van de begroting. Daar vindt de integrale afweging plaats. Beleidsmatige wijzigingen zijn in deze paragraaf toegelicht. Redactionele en technische wijzigingen van de belastingen staan in het raadsvoorstel met de belastingtarieven.  

Het beleid over de lokale heffingen staat in:

• Landelijke wet- en regelgeving, zoals de Gemeentewet
• Deze paragraaf
• Belastingverordeningen 
• Regeling kwijtschelding gemeentelijke belastingen  

Algemeen tarievenbeleid

Belastingen en heffingen houden we waardevast door de tarieven te verhogen met de prijsstijging (index 2027: 2,6%). Bij heffingen waar een tegenprestatie van de gemeente tegenover staat is het uitgangspunt dat deze 100% kostendekkend zijn. Hierop wordt in enkele gevallen een uitzondering gemaakt. Een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen staat in het overzicht 'Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien'.
Hieronder staan per belastingsoort de bijzonderheden en afwijkingen van het algemene tarievenbeleid. Tribuut voert de gemeentelijke belastingen en waardering van onroerende zaken uit voor de gemeente.

Wet waardering onroerende zaken (WOZ)

Eigenaren van onroerende zaken en gebruikers van niet-woningen ontvangen jaarlijks een beschikking met daarin de WOZ-waarde. Dat is de grondslag voor de onroerende-zaakbelasting en (in de gemeente Epe) de forensenbelasting. Andere overheden gebruiken de WOZ-waarde voor belastingheffing en voor het woningwaarderingsstelsel. De Waarderingskamer houdt toezicht en geeft een algemeen oordeel over de uitvoering. Het oordeel is 'goed'. Dat komt overeen met de afgesproken ambitie. 

In 2026 zijn bij Tribuut nagenoeg evenveel bezwaren binnengekomen dan in 2025. Het percentage no cure no pay (en dus ook het aantal) is wel veel lager, dit komt door de nieuwe wetgeving die de vergoeding voor proceskosten fors heeft beperkt (voor WOZ-bezwaren geldt een uitbetalingscorrectie van 75%). Het bedrag voor vergoeden van proceskosten is dus lager. De grootste ontwikkeling voor 2027 is de deelname van twee nieuwe gemeenten aan de gemeenschappelijke regeling Tribuut, namelijk Aalten en Oude IJsselstreek. Dit zorgt voor circa 20% meer aanslagen. Voor het jaar 2027 gaat Tribuut uit van het aantal bezwaren van 2026 plus 20%. 

Onroerende-zaakbelastingen (OZB)

Eigenaren van woningen en eigenaren en gebruikers van niet-woningen betalen deze belasting. Woongedeeltes binnen niet-woningen betalen geen OZB. 

Reinigingsheffingen

Voor de inzameling en verwerking van grondstoffen in de gemeente betalen inwoners en bedrijven reinigingsheffingen. In de tabel hieronder staat welke kosten de gemeente maakt en welke inkomsten daar tegenover staan. Voor zwerfafval, papier en plastic ontvangt de gemeente geld. Dat staat onder 'baten taakvelden'. Voor de BTW over de inzameling van bedrijfsafval krijgen we geen geld uit het btw-compensatiefonds (BCF). Voor een deel van de ontvangen bijdragen geldt dat ook.

Om in 2027 te voldoen aan 100% kostendekkendheid is naast de reguliere begrotingsindexatie een aanvullende tariefsverhoging van 10,7% nodig. Er is voor gekozen om de aanvullende tariefsverhoging niet volledig in 2027 door te voeren, maar dit gelijkmatig te verdelen over 2027 en 2028. Dat betekent een kostendekkendheid van 95,3% in 2027. In het jaar 2028 betekent dit dat ten opzichte van de begrotingsindex een aanvullende stijging van 5,35% noodzakelijk is om weer op 100% kostendekkendheid te komen.

bedragen x € 1.000

Rioolheffingen

De gemeente heeft wettelijke taken voor het afvoeren van rioolwater, het voorkomen van wateroverlast en het op peil houden van het grondwater. In het gemeentelijk watertakenplan (GWP) staat hoe dit gebeurt. Daarin staat ook hoe inwoners en bedrijven daaraan meebetalen. Dat gebeurt via de rioolheffingen. Eigenaren betalen een vast bedrag. Voor gebruikers is er onderscheid gemaakt in verschillende categorieën. Echte grootverbruikers betalen verhoudingsgewijs meer rioolheffing en betalen zo deels de lasten voor de kleinverbruikers. Dat noemen we kruissubsidiëring. Die groep omvat 0,8% van de gebruikers en levert 28% van de totale opbrengst. 

Begin 2026 is het nieuwe GWP 2026-2030 vastgesteld.  In het nieuwe GWP is voor de tarieven rioolheffingen een extra stijging van 2,3% opgenomen naast de reguliere indexatie. Voor nieuwe aansluitingen op het bestaande riool betalen gebruikers eenmalig rioolaanleggeld. Voor 2027 wordt een negatief saldo van € 344.000 verwacht. Dit saldo wordt onttrokken aan de voorziening.

bedragen x € 1.000

Forensenbelasting

Mensen met een gemeubileerde woning die niet in de gemeente wonen betalen deze belasting. De WOZ-waarde is daarvoor de grondslag. Het tarief is een percentage van de waarde. Als de waarde stijgt, verlagen we het tarief. Zo zorgen we dat de totale opbrengst niet meer stijgt dan de index. Er is een minimumtarief en een maximumtarief. Het minimumtarief stijgt met de indexatie. Het maximumtarief blijft gelijk.

Precariobelasting

Bedrijven met bijvoorbeeld terrassen of winkeluitstallingen op gemeentegrond betalen deze belasting. Dat geldt ook voor marktkooplieden en mensen met een standplaats op gemeentegrond. De tarieven stijgen met de index.

Toeristenbelasting

Toerisme is belangrijk voor de gemeente Epe. Mensen die hier niet wonen, maar wel overnachten betalen deze belasting. Dat gaat via de campings, hotels, B&B's en andere aanbieders. Als je in een eigen kampeermiddel overnacht, hoef je minder toeristenbelasting te betalen dan als je overnacht in een hotel of in een huurtent bijvoorbeeld. Op het aantal overnachtingen heeft de gemeente geen invloed. Als die stijgt, stijgt ook de opbrengst. De gemeente heeft wel invloed op het tarief. Op 11 maart 2026 heeft een consultatie met meerdere ondernemers plaatsgevonden. Deze consultatie is ingepland, omdat het reguliere (hoge) tarief voor 2026 de € 1,50 had bereikt. Het voorstel voor de tarieven 2027 is toen besproken. De raad heeft de tarieven voor 2027 al vastgesteld: € 1,10 ( 2026: € 1,00) voor het lage tarief en € 1,50 (2026: € 1,50) voor het reguliere (hoge) tarief. Voor vaste standplaatsen op een camping gelden vaste tarieven. Zo hoeven ondernemers van die gasten niet bij te houden wanneer ze er waren en wanneer niet. 

Op 1 januari 2026 is het btw tarief voor overnachtingen gestegen van 9% naar 21%. Het gaat om overnachtingen in hotels en vakantieparken, terwijl campings grotendeels zijn uitgezonderd. Deze btw verhoging kan gevolgen hebben voor de inkomsten toeristenbelasting. 

Begraafrechten

Nabestaanden willen hun overleden dierbaren op een respectvolle manier kunnen begraven. Daarom is het belangrijk dat de begraafplaatsen netjes en goed onderhouden zijn. De gemeente beheert de begraafplaatsen en zorgt voor het onderhoud. Om deze kosten te betalen, worden begraafrechten geheven.

Nabestaanden betalen voor het begraven, het gebruik van een graf (grafrecht) en het beheer en onderhoud van de begraafplaats. Zij betalen vooraf voor de volledige periode waarvoor het grafrecht geldt. Omdat de onderhoudskosten vaak pas later worden gemaakt, gebruikt de gemeente een egalisatievoorziening. Uit deze voorziening worden de onderhoudskosten betaald waarvoor in het verleden al is betaald.

De opbrengsten van de begraafrechten bestaan uit afkoopsommen voor onderhoud en uit andere eenmalige en jaarlijkse begraafrechten. De genoemde kosten zijn inclusief btw.

De kosten van deze taak worden volledig gedekt door de opbrengsten uit de begraafrechten. De kostendekkendheid bedraagt daarom 100%. Een nadere toelichting is opgenomen in de onderstaande tabel.

bedragen x € 1.000

Leges

Vraag je een vergunning aan, wil je een paspoort of ga je trouwen? Dan betaal je daarvoor leges. Je betaalt voor de dienst die je van de gemeente vraagt. De meeste tarieven stijgen met de index. Soms gelden er wettelijk voorgeschreven (maximum) tarieven. We streven niet naar 100% kostendekking bij de leges. 

Bij de leges voor bouwactiviteiten (omgevingsvergunning) is het tarief afhankelijk van de bouwkosten. Daarbij geldt nu nog een maximum tariefhoogte (het bedrag wat maximaal aan leges betaald moet worden bij een vergunningaanvraag). Het college is voornemens om dit 'plafond' af te schaffen of sterk te verhogen met ingang van 2028.

Gemiddeld genomen betalen dure bouwwerken mee aan de kosten van de gemeente voor goedkope bouwwerken. Dat heet kruissubsidiëring. Voor 2027 is de verwachting dat er wel sprake is van kruissubsidiëring. Dit wordt veroorzaakt doordat in 2027 een aantal grote bouwprojecten verwacht worden. In onderstaand overzicht staat hoe dit uitpakt voor 2027. 

De personeelslasten zijn op basis van een jaarlijkse uitvraag over de taakvelden verdeeld. Om de inkomsten voor 2027 in te schatten, kijken we hoeveel aanvragen er in de afgelopen jaren voor kleinere bouwprojecten zijn geweest. De grote projecten (bouwkosten meer dan € 500.000) brengen we per project in beeld. We maken een inschatting van de bouwkosten. Het blijft natuurlijk onzeker of de aanvraag ook daadwerkelijk in 2027 binnenkomt.

De kostendekking voor de totale legesverordening is voor 2027 geraamd op 60%. Het percentage kostendekkendheid wordt grotendeels bepaald door de leges omgevingsvergunning. In 2025 heeft een onderzoek plaatsgevonden naar de kostendekkendheid waarin inzichtelijk is gemaakt welke mogelijkheden er zijn om de kostendekking te verhogen. Dit onderzoek is toen aan de raad aangeboden. In 2026 is specifiek gekeken naar de mogelijkheden om de kostendekking van de omgevingsvergunningen te verhogen. Dit onderzoek is nog niet afgerond: de resultaten hiervan zijn dan ook nog niet verwerkt in deze begroting. 

Hieronder staat de kostendekking per clustering van producten. Zo ontstaat ook een beeld van de kruissubsidiëring.

bedragen x € 1.000

N.B. Door afronding is de optelsom van de opbrengst niet gelijk aan het totaal van de legesinkomsten.
De inkomsten leges die onder hoofdstuk 3 vallen, zijn zo laag dat deze niet verder zijn uitgesplitst.

Bedragen x € 1.000

Naast de lasten die direct uit de taakvelden zijn af te leiden, rekenen we ook overheadkosten mee. Hoe we dat doen, is vastgelegd in de Financiële verordening gemeente Epe 2027. Over de kosten van derden (dus niet het eigen personeel) rekenen we BTW.  Op investeringen moeten we afschrijven. Over het deel van de afschrijving dat gaat over de kosten van derden rekenen we dus ook btw toe aan de heffing. 

Mensen met een inkomen op ongeveer bijstandsniveau en met bijna geen vermogen kunnen de gemeentelijke belasting eigenlijk niet betalen. Zij komen voor kwijtschelding in aanmerking. Dat geldt alleen voor de rioolheffing van gebruikers en voor het vastrecht afvalstoffenheffing. Voor het variabele tarief afvalstoffenheffing is kwijtschelding mogelijk tot maximaal € 94,08. De inkomsten die de gemeente daardoor misloopt, worden betaald door de mensen die geen kwijtschelding krijgen. Gemeenten mogen beperkt eigen beleid voeren. De raad van Epe heeft een zo ruim mogelijk beleid vastgesteld. Als iemand vorig jaar kwijtschelding heeft ontvangen, kan meestal automatische kwijtschelding plaatsvinden. Mensen hoeven dan geen aanvraag in te dienen. 

We willen dat de woonlasten onder het landelijk gemiddelde blijven. Dit gaat om de OZB, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. In de grafiek hieronder staat de verwachting voor een gemiddeld meerpersoonshuishouden. Als die verwachting klopt, blijft Epe dus onder het landelijk gemiddelde. De gegevens tot en met 2026 komen uit de COELO-atlas. 

Voor het bepalen van het gemiddelde verbruik bij diftar hanteert COELO andere uitgangspunten dan de gemeente. Voor de begrotingsjaren (2027-2030) is voor Epe uitgegaan van de eigen uitgangspunten. Dit zorgt voor een stijging ten opzichte van 2026. Die is namelijk gebaseerd op de COELO-atlas. We verwachten dat landelijk de woonlasten met 5% stijgen. Dat is het gemiddelde van de afgelopen jaren. Voor Epe houden we rekening met de verwachte tariefswijzigingen en de verwachte toename van het aantal panden.

De voor Epe gebruikte definitie van de woonlasten is in lijn met de landelijke definitie van de woonlasten, namelijk het OZB deel van de woonlasten is gebaseerd op de gemiddelde WOZ-waarde van alle woningen. 

Bedragen * € 1.000

(1) na verwerking dekkingsplan 2027

De benodigde weerstandscapaciteit wordt bepaald door de geïnventariseerde restrisico's. Een risico is een onverwachtse gebeurtenis waarbij het gevolg een negatief effect (schade) heeft op het realiseren van de doelstellingen van de organisatie, bedrijfsvoering, (continuïteit van de) dienstverlening of veiligheid van informatie.

In het oude beleid lag de meeste aandacht op de risico's met een financieel gevolg. Onder het geactualiseerde beleid wordt dit verbreed. Dit proces krijgt in 2027 nader vorm, een eerste stap is doorgevoerd in deze begroting. Onderstaande grafiek laat de geïnventariseerde risico's zien. Een toelichting op deze risico's is te vinden in de programma's.

Hieruit blijkt dat de onderstaande risico's qua beheersing de meeste prioriteit vragen. De getroffen beheersmaatregel staan per risico kort benoemd:

Toenemend gebruik van de Jeugdzorg: Beheersing vindt plaats ten eerste door het verkrijgen van inzicht via periodieke monitoring van volume- en prijsontwikkelingen. Via inzet op preventie en het versterken van de eigen kracht, wordt invloed uitgeoefend op de instroom in de jeugdzorg. Om beheersing verder te versterken, vindt in 2026/2027 een onderzoek naar de jeugdzorg plaats.

Toenemend gebruik van de Wet maatschappelijke ondersteuning: Beheersing vindt plaats via periodieke monitoring van volume- en prijsontwikkelingen. Daarnaast inzet op versterken zelfredzaamheid en preventieve maatregelen zoals valpreventie. Op Rijksniveau worden maatregelen uitgewerkt in de vorm van de afschaffing van het abonnementstarief en het vervallen van de huishoudelijke hulp als maatwerkvoorziening.

Vertraging bij grote investeringen/bouwprojecten. Beheersing vindt plaats via zorgvuldige voorbereiding en fasering van projecten. Periodiek worden risicoanalyses en kostenramingen geactualiseerd. Goede inrichting van kredietbewaking en periodieke tussentijdse rapportages. Marktontwikkelingen, wetgeving en planningsrisico's worden actief gemonitord. Als financieel vangnet wordt een budget voor onvoorziene kosten opgenomen binnen projectbegrotingen.

Hack / inbreuk op informatieveiligheid: Treffen van organisatorische en technische beveiligingsmaatregelen conform de CBW/NIS2, Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO. Periodiek uitvoeren van risicoanalyses, investeren in bewustwording onder medewerkers, monitoren leveranciersrisico's en versterken van de cyberweerbaarheid om de continuïteit van de dienstverlening te waarborgen.

Klimaatverandering c.a.: Uitvoering van het klimaatadaptatiebeleid en het gemeentelijk water- en rioleringsprogramma. Klimaatbestendig inrichten van openbare ruimte en investeringsprojecten. Monitoring van kwetsbare locaties voor droogte, wateroverlast en hittestress. Structurele actualisatie van beheerplannen en investeringsprogramma's. Benutten van provinciale, landelijke en Europese subsidiemogelijkheden.

Het weerstandsvermogen bepalen we tot slot door de verhouding tussen de benodigde en de beschikbare weerstandscapaciteit. Deze verhouding, ratio genoemd, geeft een indicatie van hoe solide de begroting is. Voldoende weerstandsvermogen zorgt ervoor dat onverwachte financiële tegenvallers (door optreden van risico’s) kunnen worden opgevangen en geen effect hebben op de uitvoering van vastgesteld beleid.

Voor de beoordeling van de omvang van het weerstandsvermogen maken we gebruik van onderstaande waarderingstabel die is ontwikkeld door het Nederlandse Adviesbureau voor Risicomanagement.

Als norm voor het weerstandsvermogen hanteren wij het waarderingscijfer C. Dit betekent dat de ratio tussen de 1,0 en 1,4 moet liggen. Als de ratio lager wordt dan 1,0, dienen risico’s te worden verminderd of meer weerstandscapaciteit beschikbaar worden gemaakt

De gemeente is op basis van de regelgeving (BBV) verplicht een vijftal kengetallen in de begroting op te nemen. Deze geven een inzicht in de financiële positie van de gemeente. In de onderstaande tabel worden deze kengetallen weergegeven.

In de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen wordt het beleidskader over het onderhoud van kapitaalgoederen weergegeven. De belangrijkste criteria in het beleidskader zijn “schoon, heel en veilig”, waarbij het gekozen uitgangspunt de gewenste kwaliteit in verhouding tot de beschikbare middelen is. De kwaliteit en het onderhoud van de kapitaalgoederen is bepalend voor het voorzieningenniveau en de daarmee samenhangende jaarlijkse lasten. Omdat met het onderhoud van de kapitaalgoederen een aanzienlijk deel van de begroting is gemoeid, is een goed overzicht van belang voor het inzicht in de financiële positie van de gemeente. De paragraaf onderhoud kapitaalgoederen geeft, net als de andere paragrafen, een dwarsdoorsnede van de begroting omdat de kosten van het onderhoud van de kapitaalgoederen over verschillende programma’s is verspreid.

Het beleid voor het onderhoud van de kapitaalgoederen is vastgelegd in de onderstaande beleidsplannen:

• Wegenbeleidsplan
• Gemeentelijk Watertaken Plan (GWP 2026-2030)
• Groenstructuurplan / Bomenbeleidsplan
• Beleidsplan openbare verlichting
• Beleidsplan civiele kunstwerken
• Beleidsplan begraafplaatsen gemeente Epe 2026-2030 

Hieronder wordt – per gemeentelijk kapitaalgoed – aangegeven wat de stand van zaken is met betrekking tot de uitvoering van het beleid, welke relevante ontwikkelingen er spelen, of er noodzaak is voor bijstelling van het beleid, de financiële consequenties van het beleid en de vertaling ervan in de begroting.

Financiële vertaling van het onderhoud in de begroting (bedragen in € 1.000):

* Het groot onderhoud van Wegen in de gemeente heeft een achterstand opgelopen. Hiervoor is extra budget gereserveerd om deze achterstand op korte termijn weg te werken. Om de volledige achterstand in te lopen, is in deze begroting aanvullend het resterende bedrag opgenomen: € 1,3 mln. verdeeld over 2027 (€ 1,05 mln. en 2028 € 0,25 mln.

De kosten 2025 betreffen de werkelijk gemaakte kosten. De financiële vertaling in de begroting vindt plaats door het instellen van een onderhoudsvoorziening waarin jaarlijks een gelijkblijvend bedrag wordt gestort of door een structureel budget waaruit de onderhoudskosten worden betaald eventueel aangevuld met een egalisatiereserve waarmee de lasten over de jaren verspreid worden.

Onder gebouwen zijn het gemeentehuis, de brandweerkazernes, wijkgebouwen, bibliotheken, dienstgebouwen, gymlokalen, streekarchief, kinderopvang opgenomen. Voor al deze gebouwen zijn er actuele meerjarenonderhoudsplannen.

De geraamde financiële middelen in de begroting ten behoeve van het onderhoud aan de kapitaalgoederen zijn voldoende om het huidige niveau in stand te houden. Hierbij dient echter een voorbehoud te worden gemaakt dat dit afhankelijk is van de toekomstige inflatie en prijsindexatie.

3.3.1 Wegen

In de gemeente Epe gaat veel geld om. Daar zijn risico's aan verbonden. Het is belangrijk dat goed te besturen en te beheersen. In deze paragraaf laten we zien hoe we dat doen: ons beleid op het vlak van financiering/treasury en de daarmee samenhangende risico's.  

De kaders omtrent treasury zijn opgenomen in de financiële verordening 2027 en is door de raad in 2026 vastgesteld. 

In de wet FIDO (Financiering Decentrale Overheden) zijn twee instrumenten opgenomen om de financieringsrisico's (renterisico's) te beperken: De kasgeldlimiet en de renterisiconorm. De provincie toetst of de gemeente aan deze normen voldoet.

Zie bijlage 6 voor de verplichte overzichten met de berekening van de kasgeldlimiet en van de renterisiconorm.

4.3.1    Kasgeldlimiet

Grote veranderingen in rentes willen we vermijden. Leningen die we snel moeten terugbetalen heten ook wel 'kort geld'. Als daarvan de rente stijgt, is het gevolg dat we al snel meer aan rente moeten betalen. De wet FIDO stelt daarom een grens: De kasgeldlimiet. Meer dan dat bedrag mogen we niet financieren met kort geld. Deze limiet is vastgesteld op 8,5% van alle lasten die in de begroting staan (het begrotingstotaal). Voor Epe bedraagt de kasgeldlimiet voor 2027 € 12,5 miljoen (zie bijlage 6).

De gemeente Epe heeft op het moment van het opstellen van de begroting geen schulden met een looptijd korter dan een jaar (kort geld). 

4.3.2    Renterisiconorm

De rente van een langlopende lening staat voor een bepaalde tijd vast. Als die periode afloopt, kan het zijn dat de rente hoger is. Dan moeten we voor dezelfde lening meer rente betalen. Als op hetzelfde moment veel lange leningen tegelijk aflopen, dan moeten we ineens veel meer rente gaan betalen. Daarom staat in de wet FIDO de renterisiconorm. Die bepaalt hoeveel van de langlopende schulden in één jaar mogen aflopen: Maximaal 20% van het begrotingstotaal mogen we opnieuw financieren of daarvan mag de rente worden gewijzigd. Voor Epe is dit ruim € 29 miljoen (zie bijlage 6).

De gemeente Epe heeft op het moment van het opstellen van deze begroting geen langlopende leningen. De verwachting is dat vanaf 2028 langlopende leningen aangetrokken zullen worden.

4.4.1    Financieringspositie

De financieringspositie geeft de financieringsbehoefte van de gemeente aan. Als we meer geld uitgeven dan dat er binnen komt, dan moeten we geld lenen. Dat heet een financieringstekort. 
Bij het opstellen van de begroting 2027 houden we een positief saldo bij de 's Rijks schatkist aan.  Er is dan ook geen noodzaak om geld te lenen. Vanaf 2028 ontstaat er wel een behoefte om geld te lenen, omdat de gemeente grote investeringen gepland heeft, met name op het gebied van onderwijshuisvesting, accommodaties en mobiliteit. Als dan blijkt dat er niet genoeg geld beschikbaar is om de (reguliere) uitgaven en investeringen te kunnen doen, zal externe financiering moeten worden aangetrokken. 
Met onderstaand overzicht willen wij een indicatie geven van de financieringsbehoefte van de gemeente in de komende jaren. Dit is berekend met de cijfers uit de geprognostiseerde balans. De werkelijke behoefte om externe financiering aan te trekken is echter afhankelijk van het daadwerkelijk verloop van de geplande investeringen en de liquiditeit gedurende het jaar, waarmee in onderstaand overzicht geen rekening is gehouden. Uit onderstaande berekening blijkt een financieringstekort van € 3,4 miljoen in 2027.

Als we moeten lenen, zullen we dat doen met kort geld of met een langlopende lening. Dit is onder meer afhankelijk van de actuele rentepercentages en de verwachte duur van de financieringsbehoefte. 
Voor kort geld gelden andere rentepercentages dan voor leningen met een lange looptijd. In onze begroting gebruiken wij de rente uit de ‘Voorjaarsraming’ van De Nederlandsche Bank van juni 2026, zie onderstaand overzicht. Er wordt verwacht dat de korte rente lager zal zijn dan de lange rente. 
 

4.4.2    Leningenportefeuille

Epe heeft op het moment van het opstellen van de begroting 2027 geen langlopende leningen. Op basis van deze begroting zal dit de komende jaren gaan veranderen, omdat het hoge investeringsniveau er toe zal leiden dat we extern moeten gaan lenen.

De provincie Gelderland houdt toezicht op de financiën van gemeenten. Op hun website publiceren zij veel gegevens over de Gelderse gemeenten, waaronder hoeveel schuld elke gemeente heeft. 

4.4.3    Uitzettingen

De gemeente mag niet teveel geld op de bankrekening hebben staan. Als het bedrag boven een bepaalde drempel uitkomt, zijn we verplicht de overtollige middelen aan te houden bij het Ministerie van Financiën (in de schatkist van het Rijk). Hierover ontvangen wij rente. 
Om het dagelijkse kasbeheer doelmatig uit te kunnen voeren is een drempelbedrag bepaald wat buiten 's Rijks schatkist mag worden aangehouden. Volgens de rekenregels mag de gemeente Epe een positief rekening-courantsaldo bij de banken aanhouden van € 2,9 miljoen (gebaseerd op begroting 2027).  

4.4.4  Renteschema

Conform het advies van de Commissie BBV wordt een renteschema opgenomen in de begroting en de jaarrekening. Het renteschema van de begroting geeft inzicht in de verwachte rentelasten en rentebaten van de gemeente en het verwachte renteresultaat en de wijze van rentetoerekening aan investeringen, grondexploitaties en projecten. In bijlage 6 is de berekening van het renteschema opgenomen. 

De paragraaf bedrijfsvoering geeft inzicht in de beleidsvoornemens op het gebied van de bedrijfsvoering en de ontwikkeling van de organisatie. Een goede bedrijfsvoering is een randvoorwaarde voor een succesvolle uitvoering van de primaire processen en de gewenste ontwikkeling om inwonersgericht te werken. Onder bedrijfsvoering wordt verstaan: personeel en organisatie, informatievoorziening en automatisering, financiën, huisvesting (incl. facilitaire zaken), interne communicatie en juridische zaken (PIOFHA-JC).

De kaders en de ambitie voor de ontwikkeling van de organisatie zijn vastgelegd in de visiedocumenten:

• Toekomstvisie Epe 2030
• Visie op positie gemeente in Eper samenleving 'Samen verder' 2024

Daarnaast zijn de inrichting van de organisatie en kaders voor de bedrijfsvoering vastgesteld in de volgende documenten:

• Sturingsconcept 'Samen werken' 2024
• Mandaat- en volmachtregeling gemeente Epe 2026
• Informatiebeleid 2023-2027
• Nota risicomanagement (2027)
• Visie HRM (2019)
• Strategisch informatieveiligheids- en privacybeleid (2024)

De uitgangspunten voor de P&C-cyclus en de financiële inrichting stelde de raad vast in de Financiële verordening gemeente Epe 2027 en diverse onderliggende nota's.

De inrichting van de organisatie is ondersteunend aan onze maatschappelijke opgaven. Hoe we dat doen is in de eerdergenoemde visie Samen Verder vastgelegd. De leidende principes daarin zijn:

Vanuit het motto ‘Onze inwoners staan centraal’ werken we aan drie samenhangende hoofdopgaven:

 1. Dienstverlening:

We bieden makkelijke, persoonlijke, toegankelijke en betrouwbare dienstverlening en zorgen dat medewerkers daarvoor intern goed worden ondersteund.

2. Integraal inwonersgericht werken:

We zijn zichtbaar en dichtbij, betrekken inwoners actief en geven ruimte om mede richting te geven aan de leefomgeving. We ondersteunen initiatieven vanuit de samenleving en werken daarvoor over teamgrenzen heen met elkaar samen.

3. Organisatieontwikkeling:

We bouwen aan een toekomstbestendige organisatie waarin medewerkers vanuit vertrouwen en duidelijke rollen samenwerken en zich blijven ontwikkelen om de maatschappelijke opgaven te realiseren.

Wat gaan we concreet doen in 2027?

Dienstverlening:

• We werken aan dienstverlening die makkelijk, persoonlijk, toegankelijk en betrouwbaar is. Slimme digitale technologie ondersteunt onze dienstverlening, waarbij persoonlijk contact altijd mogelijk blijft en we veel aandacht hebben voor veiligheid en privacy.
  Op basis van het in 2026 organisatiebreed ingezette verbetertraject richten we ons op:
• het verbeteren van de bereikbaarheid van de organisatie
• een klantgerichte afhandeling van vragen en informatieverzoeken
• meer selfservice en een betere vindbaarheid van informatie op de website
• het realiseren van een persoonlijke internetpagina, waarop inwoners de status van hun aanvragen kunnen volgen en met de gemeente kunnen communiceren
• Bij deze verbeteringen betrekken we de aanbevelingen uit het Rekenkameronderzoek naar de digitale dienstverlening.
• We verkennen en benutten nieuwe technologieën zoals kunstmatige intelligentie om onze dienstverlening verder te verbeteren. Zo nemen we deel aan de VNG-pilot voor AI-chat. Voor onze technische infrastructuur sluiten we aan bij landelijke standaarden en de uitgangspunten van Common Ground en de Nationale Digitaliseringsstrategie (NDS).
• De visie ‘Samen verder’ vertalen we onder andere op basis van trainingen en workshops naar praktische handvatten. Zodat medewerkers weten welk gedrag en welke houding in de praktijk worden verwacht.
• We maken het meldpunt Openbare Ruimte toegankelijker en eenvoudiger in gebruik.
• Met de hoogste A-status als ambitie blijven we werken aan dienstverlening die voor iedereen toegankelijk is en voldoet aan het Besluit digitale toegankelijkheid overheid.
• Samen met externe partners, zoals de Omgevingsdienst voor vergunningverlening, Circulus voor afvalinzameling en Vebego voor meldingen in de openbare ruimte, bekijken we hoe we de dienstverlening en afspraken daarover binnen de samenwerkingsovereenkomsten kunnen laten aansluiten bij onze dienstverleningswaarden: makkelijk, persoonlijk, toegankelijk en betrouwbaar.
• We versterken ons inzicht in hoe inwoners onze dienstverlening ervaren. Hiervoor richten we een verbetercyclus in om continu inwonerstevredenheid te onderzoeken en feedback en signalen op te halen. De verkregen inzichten gebruiken we om onze dienstverlening doorlopend en gericht te verbeteren.

Inwonersgericht werken:

• We werken binnen alle participatietrajecten vanuit de nieuwe ‘Participatieaanpak Samen verder’. De nieuwe participatieverordening geldt daarbij als wettelijk kader.
• de nieuwe participatieaanpak wordt hiervoor vastgesteld door het college
• de participatieverordening moet worden vastgesteld door de gemeenteraad
• medewerkers worden getraind in het toepassen van de aanpak
• we evalueren participatietrajecten na afloop zodat we leren van ervaringen en we onze aanpak kunnen blijven doorontwikkelen
• Als zij dat wensen ondersteunen we inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties bij het realiseren van hun eigen maatschappelijke initiatieven of die voortkomen vanuit het uitdaagrecht.
• Om onze gebiedsgerichte aanpak te versterken verkennen we hoe we dichter bij de dorpen en kernen kunnen werken en beter kunnen aansluiten bij wat daar speelt. Daarbij onderzoeken we onder andere de mogelijke inzet van dorpswethouders.

Organisatieontwikkeling:

• We hanteren concrete jaarplannen met werkbare prestatieplanningen.
• We stellen een rolverdeling vast in de 1^e en 2^e lijns werkzaamheden en implementeren deze rolverdeling.
• We verbeteren de afstemming van processen tussen beleid en uitvoering zodat de samenwerking wordt versterkt.
• We stellen een uniform beleidsproces vast en implementeren dit.
• We stellen een beleidsplan Leren en Ontwikkelen vast en implementeren dit.
• We implementeren een programmatische aanpak van weerbaarheid via de drie lijnen robuuste crisisorganisatie, bedrijfscontinuïteit en externe weerbaarheid.
• We voeren het vastgestelde beleidsplan Inclusie en Diversiteit uit.

Vanuit de visie Samen Verder bouwen we verder aan vertrouwen en samenwerking met de samenleving. Daarin geven wij onszelf de ruimte om in de praktijk ervaring op te doen en daar met inwoners van te leren. 

Wat gaan we concreet doen in 2027?

Op gebied van communicatie zetten we in op het actief openbaar maken van collegevoorstellen en duidelijke, toegankelijke openbare besluitenlijsten. We geven meer aandacht aan achtergrond en verdieping zodat voor inwoners de context van besluiten meer helder wordt. We blijven medewerkers stimuleren o duidelijk en helder te schrijven door het vergroten van inzicht in het belang van duidelijke taal, trainingen en ondersteuning vanuit formats en sjablonen. Als lerende organisatie vragen we daarbij actief feedback aan onze inwoners op onze schriftelijke communicatie.

We geven uitvoering aan de nieuwe participatieverordening en -aanpak. Deze geven duidelijke richtlijnen voor inwonerparticipatie en focussen op het tijdig in gesprek gaan, kaders en afspraken aan de voorkant goed vastleggen, goed terugkoppelen en evaluatie van de participatie.  We trainen medewerkers in de aanpak goed toe te passen en willen samen met inwoners leren in participatietrajecten. 

Een betrouwbare informatievoorziening is onmisbaar voor de continuïteit van onze organisatie en voor goede dienstverlening aan inwoners en ondernemers. Veel van het werk dat hiervoor nodig is, gebeurt buiten het zicht van de gebruiker. Informatisering verbindt werkprocessen, applicaties en gegevens en zorgt voor betrouwbare, veilige en gebruiksvriendelijke digitale voorzieningen. Zij ondersteunt de organisatie bij het gebruik en de verbetering daarvan, bewaakt de kwaliteit en toegankelijkheid van informatie, voert regie op ICT-leveranciers en adviseert over digitale ontwikkelingen. Daarbij staan privacy, informatieveiligheid, archivering en naleving van wet- en regelgeving centraal.

Naast het in stand houden en verbeteren van de dagelijkse informatievoorziening werkt de gemeente aan de ambities uit het informatiebeleid. Deze ambities zijn uitgewerkt in vier thema’s:

1. Dienstverlening
2. Verbindende overheid
3. Datagedreven werken en innovatie 
4. Informatiehuishouding op orde.   

Ontwikkelingen die in 2026 zijn ingezet, werken in 2027 door in onze werkzaamheden. Het gaat onder meer over de inzet van AI, de gevolgen van het datalek, de invoering van de Cyberbeveiligingswet en de verdere ontwikkeling van het Noord-Veluws Archief (NoVA). Ook gaat datagedreven werken een volgende fase in.

Wat gaan we concreet doen in 2027?

In 2027 gaan we verder met de invoering van de Wet open overheid (Woo) en de Wet digitale overheid (Wdo). We volgen de landelijke ontwikkelingen rond Common Ground en de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS) en vertalen deze naar de informatievoorziening van Epe. Daarnaast professionaliseren we onze informatievoorziening door de architectuur en het beheer van data en systemen te versterken, de eerste- en tweedelijnsondersteuning verder te ontwikkelen en de regie op IT-leveranciers aan te scherpen. Zo blijven digitale voorzieningen betrouwbaar, beheersbaar en toekomstbestendig.

- Datagedreven werken en innovatie
In 2027 is het datawarehouse beschikbaar en zal het datateam worden versterkt met extra data-expertise. Daarmee kunnen we meer en ingewikkeldere datavraagstukken vanuit de organisatie ondersteunen. De kwaliteit van onze belangrijkste registraties zal worden verhoogd en actief gemonitord zodat de data die we gebruiken actueel en integer is. Het gebruik van AI zal toenemen en beleid hierop worden vastgesteld. Ook zullen medewerkers verder getraind worden op het gebied van AI en data. Op deze manier werken we verder aan een toekomstbestendige organisatie die nieuwe technologie op een verantwoorde en effectieve manier inzet ten dienste van inwoners, medewerkers en bestuur.

- ICT-Infrastructuur
In 2026 zijn de laatste systemen in de cloud gezet en is onze digitale werkplek ingericht. 2027 zal gaan over goed regie voeren maar ook het vervangen van onze laptops. Ook het beheren van de toegang tot onze omgevingen met betrekking tot nieuwe technologie zal veel inzet vragen. Nieuwe mogelijkheden zijn mooi, maar het moet wel veilig en verantwoord worden ingezet.

- Informatieveiligheid
In 2027 voeren we naast de jaarlijkse ENSIA-controles de verplichtingen uit de Cyberbeveiligingswet (CBW) in. Medewerkers en bestuurders volgen trainingen uit het bewustwordingsprogramma en we richten een systematiek in waarmee we aantoonbaar en structureel grip houden op onze informatieveiligheid. Ook voeren we penetratietesten uit, oefenen we crisisscenario’s en nemen we maatregelen die volgen uit de evaluatie van het datalek. Daarnaast volgen we de ontwikkelingen rond digitale autonomie en digitale soevereiniteit. De mogelijke gevolgen voor de continuïteit, veiligheid en afhankelijkheid van leveranciers vragen om een standpunt van de gemeente Epe.

  
- Informatiebeheer en archivering 
NoVA (streekarchief) is volledig operationeel, digitalisering van bouwdossiers en het opschonen van het archief zijn daar belangrijke projecten. De invoering van de nieuwe archiefwet

Juridische Zaken draagt bij aan een betrouwbare, zorgvuldige en transparante overheid. Het team ondersteunt het gemeentebestuur, management en de organisatie bij het rechtmatig uitvoeren van gemeentelijke taken en het zorgvuldig omgaan met de belangen en rechten van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties.

De werkzaamheden van Juridische Zaken bestaan uit juridische advisering, juridische kwaliteitszorg, privacybescherming, behandeling van Woo-verzoeken, coördinatie van klachten en de ondersteuning van de onafhankelijke commissie bezwaarschriften. Door deze taken centraal te organiseren wordt kennis geborgd, worden juridische risico's beperkt en wordt geleerd van bezwaar-, klacht- en beroepsprocedures. Dit draagt bij aan de voortdurende verbetering van de dienstverlening en besluitvorming.

Privacy en gegevensbescherming

De gemeente verwerkt dagelijks persoonsgegevens. Juridische Zaken draagt zorg voor een zorgvuldige uitvoering van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en andere privacywetgeving, waaronder de Wet politiegegevens (Wpg) waar deze van toepassing is.

Binnen Juridische Zaken zijn zowel de Privacy Officer als de Functionaris Gegevensbescherming (FG) gepositioneerd. De Privacy Officer ondersteunt de organisatie bij het toepassen van privacywetgeving in de dagelijkse praktijk, onder andere door het uitvoeren van risicoanalyses (DPIA's), het beheren van het register van verwerkingen, het adviseren over nieuwe projecten en digitale toepassingen en het begeleiden van datalekken. De onafhankelijk opererende Functionaris Gegevensbescherming houdt toezicht op de naleving van privacywetgeving en adviseert gevraagd en ongevraagd over verbeteringen.

Juridische kwaliteitszorg

Juridische kwaliteitszorg richt zich op het verbeteren van de kwaliteit van gemeentelijke besluitvorming en dienstverlening. Juridische adviseurs ondersteunen de organisatie met advies bij complexe juridische vraagstukken, beleidsontwikkeling, contracten, mandaten en bestuursrechtelijke procedures.

Signalen uit bezwaarzaken, klachten, Woo-verzoeken en rechterlijke uitspraken kunnen worden gebruikt om werkprocessen te verbeteren en herhaling van fouten te voorkomen. Door kennisdeling, advisering en het analyseren van trends draagt Juridische Zaken bij aan een lerende organisatie waarin rechtmatigheid, zorgvuldigheid en dienstverlening hand in hand gaan.

Commissie bezwaarschriften

Inwoners en organisaties die het niet eens zijn met een besluit van de gemeente kunnen tegen een besluit bezwaar maken. De onafhankelijke commissie bezwaarschriften adviseert het gemeentebestuur over de afhandeling van bezwaren. Juridische Zaken verzorgt het secretariaat van de commissie en bewaakt een zorgvuldige en tijdige afhandeling van bezwaarschriften. Daarbij wordt - in samenspraak met de teams waar de besluiten zijn genomen -  nadrukkelijk ingezet op informele aanpak en vroegtijdig contact met bezwaarmakers wanneer dat passend is. Dit kan leiden tot snellere oplossingen, meer begrip over en weer en minder formele procedures. Uit het jaarverslag van de commissie worden leerpunten en verbetermaatregelen afgeleid die worden benut voor de verdere versterking van de juridische kwaliteit van de organisatie.

Klachtenbehandeling

De klachtencoördinator ondersteunt de organisatie bij de behandeling van klachten van inwoners en organisaties over de wijze waarop de gemeente heeft gehandeld. Een zorgvuldige klachtenafhandeling draagt bij aan het herstel van vertrouwen en biedt tegelijkertijd waardevolle inzichten voor verbetering van processen en dienstverlening. Klachten worden daarom niet alleen individueel afgehandeld, maar ook geanalyseerd om patronen, risico's en ontwikkelpunten binnen de organisatie zichtbaar te maken.

Wet open overheid (Woo)

Openheid en transparantie vormen belangrijke uitgangspunten van de overheid. De Woo-coördinator ondersteunt de organisatie bij de uitvoering van de Wet open overheid. De Woo-coördinator bewaakt de wettelijke termijnen, ondersteunt vakafdelingen bij de afhandeling van verzoeken en bevordert een uniforme werkwijze binnen de organisatie.

Wat willen we bereiken?

• Rechtmatige, transparante en kwalitatief hoogwaardige besluitvorming.
• Zorgvuldige omgang met persoonsgegevens en verdere versterking van privacybewustzijn binnen de organisatie.
• Tijdige en zorgvuldige afhandeling van bezwaar-, klacht- en Woo-procedures.
• Leren van juridische procedures en signalen uit de praktijk om dienstverlening en processen continu te verbeteren.
• Een open overheid die voldoet aan de eisen van de Wet open overheid en de Algemene Verordening Gegevensbescherming.

Wat gaan we concreet doen in 2027?

Voor 2027 zien wij meerdere ontwikkelingen waarop de aandacht komt te liggen, namelijk:

• de toenemende impact van AI en algoritmen op privacy en gegevensbescherming,
• verdere verbetering van de kwaliteit van dienstverlening vanuit juridische kwaliteitszorg, onder meer door
• het benutten van data uit bezwaren, klachten en Woo-verzoeken voor organisatiebrede kwaliteitsverbetering.

Kern voor een solide financiële functie is een stabiele en betrouwbare financiële administratie. 

Om het risico op dubbele of onjuiste betalingen zoveel mogelijk te beperken, zijn binnen de gemeente het betaalproces en de bijbehorende interne controles zorgvuldig ingericht. De werking van deze controles wordt periodiek gemonitord en waar nodig verbeterd. Daarnaast streven we ernaar facturen van leveranciers binnen de afgesproken betalingstermijnen te voldoen. Hiermee borgen we een rechtmatig, betrouwbaar en efficiënt financieel proces.

Wat gaan we concreet doen in 2027?

In 2027 zetten we iRapportage verder in voor het ontwikkelen van op maat gemaakte overzichten en analyses voor de verschillende bestuurlijke en ambtelijke gremia. Hiermee verbeteren we de beschikbaarheid en toegankelijkheid van relevante stuurinformatie.

Misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O) hebben betrekking op het onterecht verkrijgen of gebruiken van gemeentelijke middelen, regelingen of voorzieningen. Bij misbruik is sprake van het bewust verstrekken van onjuiste of onvolledige informatie om financieel voordeel te behalen. Bij oneigenlijk gebruik wordt gehandeld binnen de letter van de regelgeving, maar niet in overeenstemming met de bedoeling ervan.

Het is belangrijk om misbruik en oneigenlijk gebruik zoveel mogelijk te voorkomen en tijdig te signaleren. Dit draagt bij aan een rechtmatige besteding van publieke middelen, het behoud van draagvlak voor gemeentelijke regelingen en het vertrouwen van inwoners in de overheid. 

Het interne beleid rond misbruik & oneigenlijk gebruik is vastgelegd in de nota Misbruik & Oneigenlijk gebruik gemeente Epe 2024. Deze nota wordt eind 2026 geactualiseerd.

Wat gaan we concreet in 2027 doen?

De werkzaamheden rondom de huisvesting lopen conform planning en verwachting. De raadzaal is voorzien van een nieuwe klimaatinstallatie,  ‘de ring’ op de eerste verdieping is verbouwd naar multifunctionele commissiekamer en de onderzoeken naar een herinrichting van de raadzaal worden uitgevoerd. De huisvesting blijft in ontwikkeling om de organisatie passend te faciliteren, zo zien we groei in diverse teams wat vraagt om een herziening van het kantoorconcept. Daarnaast worden mogelijkheden verkend om het gemeentehuis efficiënter of alternatief te gebruiken. Dit zijn ontwikkelingen die verder onderzoek en uitwerking nodig hebben, de financiële impact hiervan zullen wij t.z.t. voorleggen. 

In aanvulling op landelijke en Europese regelgeving hebben we intern een inkoopbeleid opgesteld. Hierin is vastgelegd hoe we met onderhandse en meervoudige aanbestedingen omgaan. Medewerkers die het mandaat hebben om in te kopen, worden daarbij ondersteund door richtlijnen, formats en procedures. 

Wat gaan we concreet doen in 2027?

Uit de interne controle blijkt dat in enkele gevallen de Europese aanbestedingsregels niet of niet volledig juist zijn toegepast. Om het risico op onrechtmatigheden verder te beperken, zijn verbetermaatregelen ingezet. Deze richten zich onder andere op het beter bewaken van de inkoopdrempelbedragen en de daarbij behorende aanbestedingsprocedure, het verder implementeren en actualiseren van het contractenregister en het toepassen van het vierogenprincipe bij de factuurafhandeling. Met deze maatregelen wordt de rechtmatigheid, transparantie en beheersing van het inkoop- en betaalproces verder versterkt.

De paragraaf verbonden partijen geeft inzicht in de relaties en verbindingen van de gemeente met verbonden partijen. Van een ‘verbonden partij’ is sprake wanneer er vanuit de gemeente bestuurlijke invloed wordt uitgeoefend en wanneer er financiële belangen mee gemoeid zijn.

• Onder bestuurlijk belang wordt verstaan het hebben van een zetel in het bestuur van de verbonden partij of het hebben van stemrecht.
• Met financieel belang wordt bedoeld dat de gemeente middelen ter beschikking heeft gesteld (en die ze is in geval van faillissement van de verbonden partij kwijt kan zijn) en/of in geval dat er financiële problemen ontstaan bij de verbonden partij er verhaal op de gemeente kan plaatsvinden.

Het beleid ten aanzien van de verbonden partij is vastgelegd in de Nota verbonden partijen (2023).

De verbonden partijen van de gemeente Epe lopen sterk uiteen in (financiële) omvang en vorm. Hierdoor variëren ook de gemeentelijke belangen en risico’s sterk. Op basis van de in de nota verbonden partijen 2023 opgenomen risicoanalysemodellen wordt per partij bezien hoeveel bestuurlijk (inhoudelijk) en financieel belang er is en hoeveel risico er wordt gelopen. Op basis van beide analyses wordt tweemaal per jaar het risicoprofiel bepaald. Hoe groter het bestuurlijk en/of financieel belang bij een verbonden partij, hoe intensiever de sturing. Er zijn drie risicoprofielen:

Basispakket
Verbonden partijen waarbij de gemeente een laag bestuurlijk en financieel risico loopt worden ingedeeld in het Basispakket. De gemeenteraad wordt over verbonden partijen in dit pakket geïnformeerd bij de gemeentelijke begroting en jaarrekening.

Pluspakket
Verbonden partijen waarbij de gemeente een gemiddeld bestuurlijk of financieel risico loopt worden ingedeeld in het Pluspakket. Aanvullend op het Basispakket wordt de gemeenteraad ook bij de voortgangsrapportage geïnformeerd over deze verbonden partijen, zo nodig ook met een informatienota. Daarnaast zal de bestuurlijke en ambtelijke overleg frequentie met deze verbonden partijen hoger zijn dan bij de partijen in het basispakket. Tot slot worden deze verbonden partijen ook periodiek geagendeerd in het college.

Plusplus pakket
Verbonden partijen waarbij de gemeente een hoog bestuurlijk en financieel risico loopt worden ingedeeld in het Plusplus pakket. Aanvullend op het Pluspakket wordt het bestuurlijke en ambtelijke overleg nog verder geïntensiveerd met deze verbonden partijen. 

Op basis van regelgeving volgt hierna het overzicht van bestaande verbonden partijen. Daarin wordt per partij de voorgeschreven informatie verschaft. Bij de gemeenschappelijke regelingen die geen eigen vermogen hebben is het financieel belang van de gemeente gelegen in de verplichting om bij te springen als er financiële problemen ontstaan bij de verbonden partij. Omdat die op begrotingsbasis niet zijn in te schatten staat bij die gemeenschappelijke regelingen € 0 als financieel belang.

Het grondbeleid is in september 2024 vastgesteld door de raad in de Nota Grondbeleid 2024.

Het grondbeleid heeft een grote invloed op en samenhang met de realisatie van het collegeakkoord en de volgende programma’s in de programmabegroting:

• Ruimte en wonen (programma 5).
• Bedrijvigheid (programma 9).

Het grondbeleid in de gemeente Epe is situationeel, dit betekent dat de gemeente per ruimtelijke ontwikkeling bepaalt welke gemeentelijke rol en inzet het beste past. De voorwaarden worden bepaald door de Omgevingsvisie, de Woonagenda en het omgevingsplan. Bij elk ruimtelijk initiatief wordt de afweging gemaakt op basis van ambitie, prioriteit, risico en de gewenste regie om actief grondbeleid, actief faciliterend of faciliterend grondbeleid te voeren.  

De gemeente Epe beschikt over een voorraad aan (eigen) grond die kan worden ontwikkeld. Dit is ontstaan door (actief) verwerven of doordat de grond (historisch) al in eigendom bij de gemeente was. Een deel van deze gronden is opgenomen in grondexploitaties en zullen nadat ze bouwrijp zijn gemaakt, als bouwterrein worden uitgegeven door verkoop. Daarnaast geldt voor een deel van de gronden dat de ontwikkelingen nog in voorbereiding zijn.

7.3.1 Voortgang van de exploitaties

Kweekweg VI Epe
De verwachting is dat de bouwgrondexploitatie aan het einde van 2027 wordt afgesloten.
    

Onherroepelijk

• Het plan Oosterhof Zuid (woningbouw) wordt gebouwd en de eerste woningen zijn in 2025 opgeleverd.
• Het plan Griseeweg (woningbouw) is gebouwd en is in 2026 opgeleverd.
• Het plan Kloosterhof Oene (woningbouw) wordt gebouwd.
• Het plan Sprengenparc (woningbouw) is nog niet uitvoering 

Aankomende exploitaties

• Het plan ’t Slath (woningbouw) is in voorbereiding.

Aankomende bouwlocaties

• Het plan Royal Vaassen Kopermolen (woningbouw) is in de ruimtelijke fase.
• Voor het plan Zuukerenk (woningbouw) is de intentieovereenkomsten met de ontwikkelaars ondertekend. Voor het plan Kerkenland is ook de anterieure overeenkomst getekend.
• Het plan Eekterveld IV (bedrijventerrein) is in de beroepsfase, plan is vastgesteld en grondexploitatie is geopend.

7.3.2 Parameters grondexploitatiebegrotingen
Bij de actualisatie van de grondexploitatiebegrotingen per 31 augustus 2026 van de plannen van het grondbedrijf zijn de volgende parameters gehanteerd:
•    Kostenstijging: 4,5% per jaar
•    Opbrengstenstijging :

    - bedrijfsterrein: 2% per jaar
    - bouwterrein voor woningen: 3,5% per jaar

•    Rekenrente: 0,10% per jaar

7.3.3 Tussentijdse winst- en verliesnemingen
Met zekerheid in de plannen gerealiseerde winsten moeten (op grond van voorschriften) tussentijds worden overgeboekt naar de reserve bouwgrondexploitatie. Op 30 juni 2026 zijn de volgende tussentijdse winsten overgeboekt naar de reserve bouwgrondexploitatie:

* - = nadelig; + = voordelig

Als uit een grondexploitatiebegroting blijkt, dat er een verlies op een plan ontstaat, wordt dit verlies direct ten laste van de reserve bouwgrondexploitatie gebracht. 

7.3.4. Cijfers geactualiseerde grondexploitatiebegrotingen

In onderstaande tabel zijn de belangrijkste cijfers weergegeven van de grondexploitatiebegrotingen per 30 juni 2026.

* - = nadelig; + = voordelig

De grondexploitatiebegrotingen worden gebruikt voor het berekenen van de benodigde reserve bouwgrondexploitatie.

Voor het afdekken van de risico’s van de bouwgrondexploitatie is een reserve bouwgrondexploitatie gevormd. Het te hanteren model voor het berekenen van de reserve bouwgrondexploitatie is opgenomen in de Nota Grondbeleid 2024. De benodigde reserve bouwgrondexploitatie bedraagt per 30 juni 2026 € 1,77 miljoen en de reservestand is hiermee voldoende. 

Publicatie

De gemeente Epe werkt aan een open en transparante overheid. Aan de implementatie van de Wet open overheid (Woo) is de afgelopen jaren hard gewerkt en ook voor een belangrijk deel gerealiseerd. De eerste tranche van de verplichte actieve openbaarmaking is ingevoerd en de processen voor de behandeling van Woo-verzoeken zijn binnen de organisatie geborgd. Hierbij gaat het om de volgende categorieën:

1. Wetten en algemeen verbindende voorschriften; beschikbaar op: lokaleregelgeving.overheid.nl en www.officielebekendmakingen.nl/gemeenteblad
2. Overige besluiten van algemene strekking; beschikbaar op: overheid.nl
3. Informatie over de organisatie en werkwijze; beschikbaar op: www.epe.nl
4. Bereikbaarheidsgegevens; beschikbaar op: organisaties.overheid.nl
5. Vergaderstukken en verslagen van de Kamers en verenigde vergadering der Staten-Generaal; beschikbaar op: overheid.nl

Voor de resterende categorieën van actieve openbaarmaking zijn de benodigde voorbereidingen en technische voorzieningen al voor een groot deel getroffen. De voorbereidingen worden doorgezet, zodat de verdere implementatie kan plaatsvinden zodra hiervoor landelijke verplichtingen, standaarden en invoeringsdata definitief zijn vastgesteld.

Besteding middelen

Voor de uitvoering van de Woo ontvangen gemeenten zowel incidentele als structurele middelen, die separaat voor de Woo zijn gebudgetteerd. De middelen zijn bestemd en ook begroot voor het verbeteren van systemen, het opleiden van medewerkers en het aanpassen van processen en de organisatie. Daarnaast ontvangen gemeenten structurele middelen voor de uitvoering van de wet. De structurele middelen zijn bedoeld voor de actieve openbaarmaking van de informatiecategorieën zoals genoemd in de Woo, het aanwijzen van een contactfunctionaris en onderhoud van de systemen.

Woo-contactpersoon en coördinator

Het aanwijzen van een Woo-contactpersoon is een verplichting die volgt uit artikel 4.7 van de Woo. De aanwijzing van een Woo-contactpersoon en Woo-coördinator heeft in de gemeente Epe plaatsgevonden binnen de eenheid Juridische Zaken. Het aanwijzen van een Woo-coördinator betreft overigens geen formeel aanwijzingsbesluit.

Openbaarmaking 

De openbaarmaking van Woo-verzoeken en convenanten vindt plaats via de OpenWoo.app. Voor raadsvergaderingen wordt Notubiz gebruikt.

Wat gaan we doen in 2027?

In 2027 ligt de nadruk op het onderhouden en verder verbeteren van de ingerichte processen, het versterken van de kwaliteit van de informatiehuishouding en het bevorderen van een organisatiecultuur waarin openheid en transparantie vanzelfsprekend zijn. Daarmee blijft de gemeente voorbereid op toekomstige verplichtingen vanuit de Woo en worden inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties zo goed mogelijk geïnformeerd.